DNS aslida nima qiladi
DNS domen nomini server manziliga aylantiradi. Mijoz brauzerga manzilni yozganda yoki Instagram va Telegramdagi havolani bosganda, DNS bitta savolga javob beradi: «qayerga murojaat qilish kerak». Qaysi sahifa ochilishi va qanday javob kodi berilishi DNS’ga bog‘liq emas.
Redirekt esa HTTP javobi: unda 301 yoki 302 kabi kod va o‘tish manzili bo‘ladi. Uni veb-server yoki proksi beradi. Shuning uchun DNS yozuvlari bo‘limida bosilsa, haqiqiy yo‘naltirish yaratadigan tugma yo‘q.
- A va AAAA — domenni server IP manziliga bog‘laydi
- CNAME — bir domenni boshqa nomning taxallusiga aylantiradi
- MX — domen pochtasi qayerga kelishini belgilaydi
- TXT — xizmat ma’lumotlari, jumladan Search Console va Google Ads’da tasdiqlash
CNAME nega redirekt o‘rnini bosmaydi
Eng ko‘p uchraydigan xato — qo‘shimcha domendan asosiy domenga CNAME yozib, yo‘naltirishni kutish. Brauzer to‘g‘ri serverga boradi, ammo manzil satrida ikkinchi domen qoladi va so‘rov shu nom bilan yuboriladi.
Keyin ikki holat bo‘lishi mumkin. Server bu nomni tanimaydi va xato yoki begona sahifa ko‘rsatadi. Yoki taniydi va bir xil sayt ikkita manzilda ochiladi: qidiruv tizimi dublikat oladi, havolalar ikki domen o‘rtasida bo‘linib ketadi. Har ikki holatda ham 301 yo‘q.
DNS orqali domen redirekti: ishlaydigan yo‘llar
Amalda «DNS orqali» deganda uchta variantdan biri tushuniladi. Ularda DNS trafikni redirektni bera oladigan joyga yo‘naltiradi.
- O‘z hosting yoki serveringiz. Domen asosiy sayt serveriga qo‘shiladi, DNS A yozuvi bilan unga ulanadi, server sozlamalarida 301 qoidasi yoziladi. https sertifikati ham shu yerda chiqariladi.
- Cloudflare kabi proksi xizmat. Domen DNS’i shu yerda yuritiladi, trafik uning serverlaridan o‘tadi va yo‘naltirish qoidasi ham shu yerda yoziladi. Ikkinchi domen uchun alohida hosting kerak emas.
- Registrator funksiyasi. Bitta-ikkita domen uchun yaroqli bo‘lishi mumkin, lekin tekshirish shart: bu DNS emas, registratorning veb-serveri ishlaydi.
Registrator panelidagi «yo‘naltirish» tuzoqlari
«Domenni yo‘naltirish» tugmasi qulay, lekin natija kutilmagan bo‘lishi mumkin. Odatiy holat: .com uchun yoqib qo‘yilgan, bir oydan keyin esa mijozlar sertifikat xatosini ko‘rayotgani, qidiruv tizimi esa o‘tishni vaqtinchalik deb hisoblayotgani ma’lum bo‘ladi.
Bunday funksiyaga tayanishdan oldin to‘rtta narsani tekshiring:
- Javob kodi: doimiy ko‘chish uchun 302 emas, 301 kerak
- Sahifa yo‘li: /catalog/ manzili bosh sahifaga emas, /catalog/ ga olib borishi kerak
- https: domen ogohlantirishsiz himoyalangan protokol orqali ochilishi kerak
- Maskalash rejimi: sayt ramka ichida ko‘rinib, manzil o‘zgarmasa, SEO uchun foydasiz
Ko‘chishda pochta va pozitsiyalarni yo‘qotmaslik
DNS yozuvlari keshlanadi, shuning uchun o‘zgarishlar turli foydalanuvchilarga bir vaqtda yetib bormaydi. O‘tishni rejalashtirsangiz, eski qiymatlar tezroq keshdan chiqishi uchun yozuvlarning TTL qiymatini oldindan kamaytirib qo‘ying.
Ikkinchi xavf — pochta. DNS boshqaruvini boshqa xizmatga o‘tkazganda A yozuvlari bilan birga MX va TXT ni ham ko‘chirish kerak. Aks holda redirekt ishlaydi, lekin arizalar va Click yoki Payme bildirishnomalari kelmay qoladi, buni esa darrov payqamaysiz.
Va oxirgi qoida: natijani sayt «ochildi» degan belgi bo‘yicha emas, javob kodi bo‘yicha tekshiring. Sarlavhalarni ko‘rsatadigan vositada 301, to‘g‘ri manzil va saqlangan yo‘lni ko‘ring.
SEO uchun bu nimani anglatadi
To‘g‘ri 301 to‘plangan havola og‘irligini yangi manzilga o‘tkazadi va dublikat yaratmaydi. Noto‘g‘risi esa qidiruv, OLX e’lonlari yoki reklama havolalaridan kelgan trafikning bir qismini yo‘qqa chiqaradi. Domenni almashtirsangiz yoki bir nechta manzilni birlashtirsangiz, redirektlarni texnik mayda ish emas, SEO ishlarining bir qismi sifatida rejalashtirish kerak.
markdev jamoasi O‘zbekistonda sayt uchun SEO optimizatsiya doirasida bunday vazifalarda yordam beradi: mavjud redirektlarni tekshiradi, infratuzilmangizga mos usulni tanlaydi va ko‘chishni kuzatib boradi. Bir nechta domeningiz bo‘lsa va ular qidiruvda qanday ishlayotgani noma’lum bo‘lsa, vazifani yozing, qayerdan boshlashni birga ko‘ramiz.
Ko‘p beriladigan savollar
Hostingsiz faqat DNS’da redirekt qilish mumkinmi?
DNS yozuvining o‘zi redirekt bajarmaydi. Lekin ikkinchi domen uchun alohida hosting shart emas: yo‘naltirish qoidalari bor proksi xizmatdan yoki 301 beradigan, https’ni qo‘llaydigan va yo‘lni saqlaydigan registrator funksiyasidan foydalanish mumkin.
CNAME bilan redirektning farqi nimada?
CNAME DNS darajasida bir domenni ikkinchisining taxallusiga aylantiradi. Brauzerdagi manzil o‘zgarmaydi va 301 kodi berilmaydi. Redirekt esa manzilni almashtiradi va qidiruv tizimiga ko‘chish haqida xabar beradi.
301 va 302 dan qaysi birini tanlash kerak?
Ikkinchi domenni asosiysiga doimiy ulash yoki ko‘chish uchun 301 kerak. 302 vaqtinchalik o‘tishni bildiradi, qidiruv tizimi esa eski manzilni asosiy deb hisoblashda davom etishi mumkin.
DNS o‘zgargandan keyin qancha kutish kerak?
Muddat yozuv TTL qiymati va provayderlar keshiga bog‘liq, shuning uchun aniq vaqt kafolatlanmaydi. O‘tish tezroq bo‘lishi uchun yozuvlarni o‘zgartirishdan oldin TTL’ni kamaytirib qo‘ying.
Vazifangizni bepul tahlil qilamiz
Kontaktingizni qoldiring — 15 daqiqalik qo‘ng‘iroqda arizalar qayerda yo‘qolayotganini va birinchi navbatda nima qilish kerakligini ko‘rsatamiz.