Hreflang nima va nega kerak
Hreflang — bu sahifaning boshqa tillardagi versiyalarini bog‘laydigan va har birining tilini ko‘rsatadigan atribut. O‘zbekistonda ko‘p bizneslar saytni ikki tilda yuritadi: Toshkentdagi mijoz «доставка цветов» deb qidiradi, Samarqanddagisi «gul yetkazib berish» deb yozadi. Hreflang bo‘lmasa, qidiruv tizimi o‘zbekcha so‘ragan odamga rus sahifasini chiqarishi yoki ikki versiyani bir-biriga xalaqit beruvchi o‘xshash sahifa deb hisoblashi mumkin.
Uning chegarasini ham bilib qo‘ying. Hreflang buyruq emas, maslahat: qidiruv tizimi uni boshqa signallar bilan birga hisobga oladi. U tarjimani o‘rnini bosmaydi va sayt o‘rnini o‘zi ko‘tarmaydi. Lekin to‘g‘ri manzilni to‘g‘ri odamga ko‘rsatishga va tarjimalarni dublikat deb hisoblashdan saqlashga yordam beradi.
Belgilash qanday ko‘rinadi
Har bir sahifada uning barcha til versiyalari, shu jumladan o‘zi ham sanab o‘tiladi. Xizmat sahifasi uchun head ichida uch qator bo‘ladi:
Aynan shu to‘plam rus va o‘zbek sahifasiga ham qo‘yiladi. Manzillarni to‘liq, protokol va domen bilan yozing, qayta yo‘naltirishlarsiz.
Belgilashni head’ga, HTTP sarlavhalariga (PDF uchun qulay) yoki sitemap’ga joylash mumkin. Kichik saytga head oddiyroq, ko‘p mahsulotli onlayn do‘kon uchun esa sitemap qulay. Bitta usulni tanlang, aks holda ma’lumotlar bir-biriga mos kelmay qoladi.
- <link rel="alternate" hreflang="ru" href="https://example.uz/ru/uslugi/" />
- <link rel="alternate" hreflang="uz" href="https://example.uz/uz/xizmatlar/" />
- <link rel="alternate" hreflang="x-default" href="https://example.uz/" />
Til kodlari va alifbo masalasi
Til standart bo‘yicha yoziladi: rus tili uchun ru, o‘zbek tili uchun uz. Kerak bo‘lsa mintaqa qo‘shiladi, masalan ru-UZ yoki uz-UZ, lekin bitta davlatga ishlaydigan saytga ko‘pincha faqat til kodi yetadi. Tez-tez uchraydigan xato — kodlarning tartibini almashtirib yozish.
Alohida masala — o‘zbek tilining lotin va kirill yozuvi: ularning til kodi bir xil. Standartda yozuvni ko‘rsatadigan uz-Latn va uz-Cyrl belgilari bor, lekin ishonchliroq yo‘li — auditoriyangiz uchun asosiy alifboni tanlab, o‘sha alifboda to‘liq versiya qilish. Ikkinchi yozuvni shunchaki ko‘rsatish uchun yaratmang: yarim tayyor ikki nusxa bitta yaxshi nusxadan yomonroq.
Eng ko‘p uchraydigan xatolar
Hreflang muammolarining ko‘pchiligi bir necha bandga borib taqaladi. Avval shularni tekshiring.
Canonical haqida alohida: agar rus sahifasining canonical’i o‘zbek sahifasiga qaratilgan bo‘lsa, siz rus sahifani indeksdan chiqarishni so‘ragan bo‘lasiz va hreflang ma’nosini yo‘qotadi.
- O‘zaro havola: rus sahifa o‘zbekka ishora qilsa, o‘zbek sahifa ham ruscha sahifaga ishora qilishi shart, aks holda bog‘lanish e’tiborsiz qoladi.
- O‘ziga havola: har bir versiya o‘z ro‘yxatida bo‘ladi.
- Canonical o‘ziga: har bir til versiyasi o‘zi uchun canonical.
- Ishlaydigan manzillar: 404, qayta yo‘naltirish va indeksdan yopilgan sahifalarsiz.
- Sahifalar mosligi: xizmat sahifasi xizmat sahifasiga ishora qiladi, hammasi bosh sahifaga emas.
- To‘g‘ri til kodlari.
x-default va til almashtirgich
x-default — tili hech bir versiyaga mos kelmagan foydalanuvchi uchun zaxira manzil, masalan ingliz tilidagi mehmon uchun. Odatda bu til tanlash sahifasi yoki asosiy versiya bo‘ladi.
Belgilashni IP yoki brauzer tili bo‘yicha majburiy yo‘naltirish bilan almashtirmang: robot ham, odam ham keraksiz redirektga duch kelishi mumkin. Yaxshisi, har bir sahifada ko‘zga tashlanadigan til almashtirgich qo‘ying va u bosh sahifaga emas, aynan shu sahifaning boshqa tildagi nusxasiga olib borsin. Instagram yoki Telegram kanalidan havola orqali kelib, sahifani o‘z tilida ochmagan odamga ham bu qo‘l keladi.
Qanday tekshirish kerak
Saytni kraulerdan o‘tkazing: u teskari havolasi yo‘q sahifalarni, buzuq manzillarni va canonical bilan ziddiyatlarni ko‘rsatadi. Search Console’da indekslanishni va qaysi versiyalar natijaga chiqayotganini kuzating. Bundan tashqari, bir nechta muhim sahifaning manba kodini ochib, havolalar to‘plami ikkala tilda bir xilligini ko‘ring.
Tekshiruvni CMS almashganda, manzillar o‘zgarganda yoki yangi bo‘limlar qo‘shilganda takrorlang: hreflang aynan shunday o‘zgarishlarda buziladi.
Qaerdan boshlash kerak
Avval qaysi sahifalar haqiqatan ikki tilda mavjudligini aniqlang va manzillar tuzilmasini birxillashtiring, masalan /ru/ va /uz/ bo‘limlari. Belgilashni har bir sahifaga qo‘lda emas, shablon orqali qo‘shing. Tarjima ham haqiqiy bo‘lishi kerak: qisqartirilgan avtomatik tarjima hreflang ulangani bilan foydaliroq bo‘lib qolmaydi.
Sayt allaqachon ikki tilda ishlasa-yu, belgilashga ishonchingiz komil bo‘lmasa, markdev jamoasi O‘zbekistonda sayt uchun SEO optimizatsiya doirasida uni tekshirib, avval nimani tuzatish kerakligini ko‘rsatib bera oladi. Vazifangizni yozing, birga muhokama qilamiz.
Ko‘p beriladigan savollar
O‘zbekcha versiya qisman tarjima qilingan bo‘lsa, hreflang kerakmi?
Hreflang’ni faqat boshqa tilda haqiqiy juftga ega sahifalar uchun qo‘ying. Tarjimasiz sahifalarga belgilash shart emas, bo‘sh yoki tugallanmagan versiyalarga havola esa xato keltiradi.
O‘zbek tilida ikki alifbo bo‘lsa nima qilish kerak?
uz kodi lotin va kirill uchun umumiy. Auditoriya uchun asosiy alifboni tanlab, o‘sha alifboda to‘liq versiya qilgan yaxshi. Ikkala yozuv kerak bo‘lsa, uz-Latn va uz-Cyrl kabi belgilarni ishlatib, natijani sinchiklab tekshiring.
Hreflang’ni faqat sitemap’da ko‘rsatsa bo‘ladimi?
Ha. Uch usul mumkin: head’dagi teglar, HTTP sarlavhalari va sitemap. Asosiysi — bittasini tanlab, ma’lumotlarni barcha til versiyalarida to‘liq va bir xil saqlash.
Hreflang saytni qidiruvda yuqoriga ko‘taradimi?
O‘zi ko‘tarmaydi. U qidiruv tizimiga mos til versiyasini tanlashga va tarjimalarni dublikat deb adashmaslikka yordam beradi. O‘sish kontent sifati, tuzilma va boshqa signallarga bog‘liq.
Vazifangizni bepul tahlil qilamiz
Kontaktingizni qoldiring — 15 daqiqalik qo‘ng‘iroqda arizalar qayerda yo‘qolayotganini va birinchi navbatda nima qilish kerakligini ko‘rsatamiz.