Umumiy savdo nega aldashi mumkin
Chilonzordagi go‘zallik saloni yoki Telegram orqali ishlaydigan onlayn do‘konni tasavvur qiling. Har oy Instagram reklamasi yangi odamlarni olib keladi, tushum o‘sadi va hammasi joyida tuyuladi. Lekin eski mijozlar umuman qaytmasa ham, yangilar oqimi hisobiga savdo o‘sib turishi mumkin. Reklama byudjetini kamaytirsangiz, savdo keskin tushadi.
Kogort — bir vaqtda bir xil harakat qilgan mijozlar guruhi. Odatda guruh birinchi xarid oyi bo‘yicha tuziladi: yanvar kogorti, fevral kogorti va hokazo. Keyin har bir guruhdan qancha ulush 1 oydan, 2 oydan, olti oydan keyin yana xarid qilganini hisoblaymiz. Shunda ushlab qolish o‘rtacha raqam ichida erib ketmaydi, har bir guruh uchun alohida ko‘rinadi.
Qanday ma’lumot kerak bo‘ladi
Har bir xarid aniq mijozga bog‘langan bo‘lishi shart. Eng kamida uchta narsa kerak: mijoz identifikatori, xarid sanasi va summa. Identifikator sifatida ko‘pincha telefon raqami ishlatiladi.
Agar mijoz raqami yozilmasdan naqd savdo qilinsa, kogort tahlil qilib bo‘lmaydi. Shuning uchun birinchi vazifa — har bir sotuvda kontaktni qayd etish. Buyurtmadagi raqam to‘lov ma’lumotidan ishonchliroq, chunki bir odam turli karta yoki hamyondan to‘lashi mumkin.
- CRM yoki Telegram-bot buyurtmalari, bunda har bir mijozning kartochkasi bor
- Kassa tizimi, kassir xaridorning telefonini kiritadigan bo‘lsa
- Sodiqlik dasturi yoki mijoz kartasi
- Click yoki Payme to‘lovlari ro‘yxati, agar unda to‘lovchi telefoni bo‘lsa
- Sayt buyurtmalari; Uzum kabi marketpleyslarda avval qaysi ma’lumot sizga ochiqligini tekshiring
Ushlab qolish jadvalini qanday tuzish
Qatorlar — birinchi xarid oyi bo‘yicha kogortlar. Ustunlar — birinchi xariddan keyingi oylar: 1-oy, 2-oy, 3-oy va hokazo. Katakda esa o‘sha oyda xarid qilgan mijozlar ulushi turadi. Kichik biznes uchun Excel yoki Google Sheets yetarli.
Oxirgi bir yil va oylik kogortlardan boshlang. Mijoz kam bo‘lsa, choraklik kogort oling, aks holda bir-ikki kishi tufayli ulushlar keskin sakrab ketadi.
- Barcha xaridlarni yuklab oling: telefon, sana, summa
- Har bir telefon uchun birinchi xarid sanasini toping — bu kogort oyi
- Keyingi har bir xarid birinchisidan necha oy keyin bo‘lganini hisoblang
- Ma’lumotni yig‘ma jadvalga (pivot) joylang: qatorda kogort, ustunda oy raqami, qiymatda noyob mijozlar soni
- Har bir sonni kogort hajmiga bo‘ling — ulushlar shunda chiqadi
Jadvalni o‘qish va talqin qilish
Qatorni chapdan o‘ngga o‘qisangiz, bitta kogort vaqt o‘tishi bilan qanday sustlashayotgani ko‘rinadi. Birinchi oydan keyin keskin tushish mahsulot, xizmat yoki reklama bergan va’dada muammo borligini bildiradi. Agar egri chiziq vaqt o‘tib tekislansa, demak doimiy mijozlar o‘zagi bor va uning hajmini bilish muhim.
Ustunni yuqoridan pastga o‘qisangiz, turli kogortlarda ushlab qolish qanday o‘zgargani ko‘rinadi. Yangi kogortlar yaxshiroq qolayotgan bo‘lsa, xizmat yoki marketingdagi o‘zgarishlar ishlayapti. Yomonroq bo‘lsa, o‘sha oyda nima o‘zgarganini eslang: aksiya, yangi kanal, yetkazib beruvchi, xodimlar.
Eslatma: eng yangi kogortlarning o‘ng tomonidagi kataklar bo‘sh bo‘ladi. Bu yo‘qotish emas, shunchaki vaqt yetmagan.
Kanallar bo‘yicha kogortlar
Faqat oy bo‘yicha emas, mijozlarni jalb qilish manbasi bo‘yicha ham bo‘ling: Instagram, Telegram kanal, Meta targeti, Google, OLX, tavsiya. Arzon so‘rov keltiradigan kanal aksiyada bir marta sotib oladigan odamlarni olib kelishi, qimmatroq kanal esa muntazam qaytadigan mijozlar berishi mumkin. Bu kesimsiz byudjet mijozi foydaliroq joyga emas, lid arzonroq joyga ketadi.
Buning uchun manba birinchi xaridda CRMga yozilishi kerak. Bu allaqachon to‘liq analitika vazifasi.
Qanday qarorlar qabul qilinadi
Jadval faqat undan keyin nimadir o‘zgarsa foydali. Har bir qarorni his-tuyg‘uga emas, keyingi kogortlarga qarab tekshiring.
- Birinchi xariddan keyin ushlab qolish past — mahsulot, yetkazib berish va muloqot sifatini tekshiring
- Kanal bir martalik xaridorlar keltiryapti — unga sarfni yoki taklifni qayta ko‘rib chiqing
- Tushish aniq bir oyga to‘g‘ri keladi — shu paytdan oldin Telegram yoki SMS orqali eslatma yuboring
- O‘zgarishdan keyin ushlab qolish oshdi — uni mustahkamlang
- Mijoz umr qiymatini baholash — mijoz davr ichida nechta buyurtma berishini hisoblab, jalb qilishga qancha sarflash mumkinligini aniqlang
Muntazam yuritish va boshlash
Jadvalni oyiga bir marta yangilang. Ushlab qolishdagi o‘zgarish erta signal: u umumiy savdodagi o‘zgarishdan oldin ko‘rinadi. O‘z raqamlaringizni begona me’yorlar bilan solishtirmang: qahvaxona, o‘quv markazi va maishiy texnika do‘konida xaridlar ritmi har xil. O‘z kogortlaringizni o‘zaro solishtiring.
Ma’lumotlar kassa, Telegram-bot, CRM va reklama kabinetlarida tarqoq bo‘lsa, avval ularni birlashtirish kerak. markdev jamoasi to‘liq analitika va hisobotni shunday sozlaydiki, kanallar bo‘yicha ushlab qolish qo‘lda yuklamasdan hisoblanadi. Vazifangizni muhokama qilmoqchi bo‘lsangiz, bizga yozing.
Ko‘p beriladigan savollar
Kogort tahlil nima?
Bu bir vaqtda xarid qila boshlagan mijozlar guruhlarini solishtirish. Har bir guruh uchun 1, 2 yoki 6 oydan keyin qancha ulush qaytgani hisoblanadi.
Kogort tahlilni Excelda qilsa bo‘ladimi?
Ha. Kichik biznes uchun telefon, sana va summali xaridlar ro‘yxati hamda yig‘ma jadval yetarli. Katta hajmda BI vositalari yoki CRM funksiyalari qulayroq.
Mijoz telefoni yozilmasa nima qilish kerak?
Uni har bir sotuvda qayd eta boshlang: kassada, Telegram buyurtmasida, sodiqlik dasturida. Xaridlar mijozga bog‘lanmasa, kogort tuzib bo‘lmaydi.
Jadvalni qanchalik tez-tez yangilash kerak?
Oyiga bir marta. Ushlab qolishdagi o‘zgarish umumiy savdodan oldin seziladi, shuning uchun jadval erta signal vazifasini bajaradi.
Vazifangizni bepul tahlil qilamiz
Kontaktingizni qoldiring — 15 daqiqalik qo‘ng‘iroqda arizalar qayerda yo‘qolayotganini va birinchi navbatda nima qilish kerakligini ko‘rsatamiz.