Sayt raskrutkasi aslida nima
«Raskrutka» rasmiy atama emas, kundalik ibora. Bir pudratchi uni SEO deb tushunadi, boshqasi reklama sozlash, uchinchisi ijtimoiy tarmoqdagi postlar. Shuning uchun birinchi suhbatdayoq so‘rang: qaysi kanallar, aynan qanday ishlar va natija nima bilan o‘lchanadi.
Biznes uchun mohiyat oddiy: xizmatingizga muhtoj odam saytni topishi, kirishi va ariza qoldirishi yoki qo‘ng‘iroq qilishi kerak. Barcha kanallar shu nuqtaga olib boradigan turli yo‘llardir.
Raskrutka kanallari: har biri nima beradi
Kanallar tezligi, mijoz narxi va ishlar to‘xtagandan keyin nima qolishi bilan farq qiladi.
Oflayn ham ishlaydi: peshtaxta, qadoq, QR-kodli vizitka. Havolaga belgi (UTM) qo‘shsangiz, odamlar aynan qayerdan kelganini ko‘rasiz.
- SEO — Google va Yandex’ning bepul natijalarida chiqish. Natija asta-sekin keladi, lekin pozitsiyalar uzoq ishlaydi va tashrifchi narxi vaqt o‘tib kamayadi.
- Kontekst reklama — qidiruvdagi pullik e’lonlar. Trafik ishga tushirilgach darhol keladi va byudjet tugashi bilan to‘xtaydi.
- Instagram va Telegramdagi targ‘ibot — odamlarga so‘rov bo‘yicha emas, qiziqishi bo‘yicha ko‘rsatiladi. Mahsulot yangi bo‘lib, uni hali qidirmayotgan bo‘lsa mos keladi.
- Xaritalar (Google Maps, Yandex Maps, 2GIS) — salon, kafe, klinika yoki ustaxona uchun ko‘pincha qo‘ng‘iroqlarning asosiy manbai.
- OLX va Uzum kabi platformalar — mijoz u yerda xarid qilishga tayyor, ammo qoidalar sizniki emas.
- Kontent va Telegram kanal — ishonch uyg‘otadi va mijozni qaytaradi, lekin muntazam ish talab qiladi.
Biznesingiz uchun kanalni qanday tanlash kerak
Kanaldan emas, o‘zingizga beriladigan savollardan boshlang.
Eng barqaror yo‘l — kanallarni birlashtirish. Reklama qaysi so‘rov va takliflar sotuv berishini tez ko‘rsatadi. SEO shu so‘rovlar uchun sahifalarni kuchaytiradi va reklamaga bog‘liqlikni asta kamaytiradi. Telegram va Instagram avval xarid qilganlarni qaytaradi.
- Xizmatingiz qidiruvda izlanadimi? Unda SEO va kontekst reklama.
- Natija tez kerakmi? Reklamani ishga tushiring, SEO’ni parallel quring.
- Biznes mahalliymi? Xaritadagi kartochka majburiy.
- Mahsulot yangimi? Talabni shakllantirish uchun ijtimoiy tarmoq va kontent kerak.
- Byudjet cheklanganmi? Beshta kanalni nomigagina emas, ikkitasini yaxshi qilgan afzal.
Misol: Toshkentdagi go‘zallik saloni
Salon ikkinchi filialni ochmoqda. Avval xaritalardagi kartochkalar to‘ldiriladi: suratlar, ish vaqti, sharhlarga javoblar. Keyin «manikyur toshkent» kabi so‘rovlar bo‘yicha reklama yoqiladi. Parallel ravishda saytda har bir xizmat va hudud uchun alohida sahifalar yaratiladi, yozilishni Telegram bot yoki Click yoki Payme orqali oldindan to‘lov formasi qabul qiladi.
Sahifalar bepul qidiruvdan ariza yig‘a boshlagach, reklama byudjetining bir qismini Instagramga o‘tkazish mumkin, shunda mijozlar qaytib keladi.
Qanday «raskrutka»dan qochish kerak
Bu so‘z ostida ba’zan mijoz keltirmaydigan, saytga zarar yetkazishi mumkin bo‘lgan xizmatlar sotiladi.
«Kuniga minglab tashrif» va’da qilib, manbani tushuntirmasalar, ehtiyot bo‘ling. Ishlar ro‘yxatini va faqat tashrif emas, arizalar bo‘yicha hisobotni so‘rang.
- yuzlab kataloglarga ro‘yxatdan o‘tkazish
- sust saytlardan ommaviy havolalar
- botlar bilan tashrif sun’iy oshirish
- xatti-harakat ko‘rsatkichlarini sun’iy oshirish
Natijani qanday o‘lchash
Tashrifchilar hali natija emas. Analitikada maqsadlarni sozlang: ariza, qo‘ng‘iroq, messenjerga o‘tish, to‘lov. Reklama, ijtimoiy tarmoq va oflayndagi havolalarga belgi qo‘shing, shunda qaysi kanal mijoz, qaysi biri faqat trafik keltirayotganini ko‘rasiz. Busiz byudjetni qayerga o‘tkazishni asoslab bo‘lmaydi.
Kanallarni tanlash va reja tuzishda yordam kerak bo‘lsa, markdev jamoasi O‘zbekistonda sayt uchun SEO optimizatsiya qiladi va uni reklama hamda analitika bilan bog‘laydi. Vazifangizni aytib bering, qayerdan boshlash kerakligini birga muhokama qilamiz.
Ko‘p beriladigan savollar
Sayt raskrutkasi SEO’dan nimasi bilan farq qiladi?
SEO — raskrutkaning bir usuli, ya’ni qidiruvdagi bepul pozitsiyalar ustida ishlash. Raskrutka kengroq: reklama, xaritalar, ijtimoiy tarmoq, Telegram, platformalar va oflaynni ham o‘z ichiga oladi.
Mijoz tez kerak bo‘lsa nimani tanlash kerak?
Kontekst reklama va xaritadagi kartochkani: trafik ishga tushgach keladi. SEO’ni parallel boshlang, vaqt o‘tib reklamaga bog‘liqlik kamayadi.
Instagram va Telegram bo‘lsa, sayt kerakmi?
Ko‘p sohalarda ha: sayt qidiruv talabini yig‘adi, ariza va to‘lovni qabul qiladi, ijtimoiy tarmoq qoidalariga bog‘liq emas. Kichik biznesga ko‘pincha oddiy sayt va bot yetadi.
Yomon raskrutkani qanday aniqlash mumkin?
Yaxshi pudratchi kanallarni, ishlar ro‘yxatini va arizalar bo‘yicha ko‘rsatkichlarni aytadi. Pozitsiya kafolati, sun’iy oshirish, ommaviy kataloglar va manbasiz minglab tashrif va’dasi xavfli belgilardir.
Vazifangizni bepul tahlil qilamiz
Kontaktingizni qoldiring — 15 daqiqalik qo‘ng‘iroqda arizalar qayerda yo‘qolayotganini va birinchi navbatda nima qilish kerakligini ko‘rsatamiz.