Sayt yaratishdan oldin nimani hal qilish kerak
Ko‘p tadbirkorlar sayt buyurtma qilganda avval rang va shriftlarni muhokama qiladi. Aslida birinchi navbatda uchta narsa aniq bo‘lishi kerak: biznes maqsadi, auditoriya va saytdagi asosiy harakat — qo‘ng‘iroq, ariza, buyurtma yoki Telegramga yozish.
Bu bosqich loyihalash deb ataladi. Uni o‘tkazib yuborsangiz, chiroyli, lekin nima qilish kerakligi noma’lum sayt chiqadi. Qurilishga o‘xshaydi: reja chizilmasdan turib devor ko‘tarilmaydi, tuzilmani keyin o‘zgartirish esa har doim qimmatroq tushadi.
Maqsad va ko‘rsatkichlar
Muvaffaqiyat nima bilan o‘lchanishini oldindan kelishib oling. Onlayn do‘kon uchun bu buyurtmalar soni, klinika uchun qabulga yozilishlar, viloyatdagi qurilish kompaniyasi uchun qo‘ng‘iroqlar va xabarlar bo‘lishi mumkin. Maqsadga qarab sahifalar tuzilmasi, matnlar va shakllar ham o‘zgaradi.
Natijani o‘lchash usulini ham belgilang: arizaning narxi, saytga kirganlarning qancha qismi shaklgacha yetgani, muhim so‘rovlar bo‘yicha qidiruvdagi o‘rin. Tahlil sozlanmasa, olti oydan keyin sayt o‘zini oqladimi yoki yo‘qmi, aytib bo‘lmaydi.
Mijoz saytga qanday keladi
O‘zbekistonda mijoz saytga kamdan-kam hollarda bosh sahifadan kiradi. U Instagram profilidagi havoladan, Telegram kanalidan, Google yoki Yandex qidiruvidan, OLX e’lonidan yoki reklamadan o‘tishi mumkin. Har bir kirish yo‘li uchun birinchi ekran boshqacha bo‘lishi kerak: aniq xizmat reklamasidan kelgan odam kompaniya tarixini o‘qishni xohlamaydi.
Odatlarni ham hisobga oling. Foydalanuvchilarning katta qismi saytni telefondan ochadi, ko‘pchilik o‘zbek va rus tilidagi versiyani kutadi, to‘lovni esa Click yoki Payme orqali qilishga o‘rganib qolgan. Ariza shakli murakkab bo‘lsa yoki aloqa tugmasi menyu ichida yashiringan bo‘lsa, mijoz raqobatchiga o‘tib ketadi.
Loyiha tarkibi
Loyihalash natijasi rasm emas, dizayner, dasturchi va kopirayter ishlaydigan hujjatlar va sxemalar to‘plamidir. Odatda unga quyidagilar kiradi:
- sahifalar xaritasi: katalog, xizmatlar, narxlar, aloqa, blog;
- tashrif buyuruvchi stsenariylari: qayerdan keldi, nimani qidirdi, qanday harakat qildi;
- asosiy ekranlarning dastlabki maketi;
- matnlar va bloklar tuzilmasi;
- shakllar va integratsiyalar: CRM, Telegramga xabarnoma, Click va Payme orqali to‘lov;
- tahlil rejasi: maqsadlar, hodisalar, hisoblagichlar;
- texnik talablar: yuklanish tezligi, mobil versiya, interfeys tillari.
Eng keng tarqalgan xatolar
Birinchi xato — tashqi ko‘rinishdan boshlash: pudratchiga yoqqan saytlarni ko‘rsatib, darhol dizayn buyurtma qilish. Ikkinchisi — raqobatchining tuzilmasini nusxalash, uning o‘zida ishlayotganini bilmagan holda. Uchinchisi — saytni keyin kim yangilashini o‘ylamaslik: bir oydan so‘ng narxlar eskiradi, o‘zgartirish uchun esa dasturchi kerak bo‘ladi.
Tahlilsiz ishga tushirish ham keng tarqalgan. Byudjet sarflangan, tashrif bor, lekin qaysi sahifa ishlayotgani noma’lum. Yana bir muammo — SEO asosining yo‘qligi: tuzilma mijozlarning qidiruv so‘rovlarini hisobga olmasa, keyinchalik bo‘limlar va manzillarni qayta qurishga to‘g‘ri keladi.
Narx va muddat nimaga bog‘liq
Narx va muddat sahifalar soniga emas, vazifalar murakkabligiga bog‘liq: filtrli katalog, shaxsiy kabinet, hisob tizimi bilan integratsiya, bir nechta til, nostandart animatsiyalar kerakmi. Materiallar tayyorligi ham katta rol o‘ynaydi: matn va fotosuratlarni noldan yaratish alohida ish.
Takliflarni solishtirganda yakuniy summaga emas, tarkibga qarang: unda loyihalash, tahlil, turli qurilmalarda sinov va ishga tushirilgandan keyingi qo‘llab-quvvatlash bormi. Bu bandlarsiz arzon taklif ko‘pincha keyin alohida to‘lanadigan o‘zgartirishlarga aylanadi.
Pudratchini qanday tanlash kerak
Toshkentda frilanserlar, kichik jamoalar va to‘liq tsiklli agentliklar ishlaydi. Farq ko‘pincha narxda emas, yondashuvda: ijrochi mijozlaringiz va savdoingiz haqida savol beradimi, dizayndan oldin sxemani ko‘rsatadimi, his-tuyg‘u bilan emas, raqamlar bilan hisobot beradimi.
Suhbatga tayyorlanish uchun oddiy ma’lumot yetarli: nimadan daromad qilasiz, odatiy mijozingiz kim, murojaatlar hozir qayerdan keladi, raqobatchilarning qaysi saytlari yoqadi va nega. Agar biznesingiz uchun sayt yaratishni muhokama qilmoqchi bo‘lsangiz, markdev jamoasi saytlarni kalit taslim tayyorlaydi: loyihalashdan ishga tushirish va tahlilni ulashgacha. Vazifangizni yozing, birgalikda mos ish formatini ko‘rib chiqamiz.
Ko‘p beriladigan savollar
Sayt yaratish qayerdan boshlanadi?
Dizayndan emas, maqsaddan: sayt nima uchun kerak, kim foydalanadi va qanday harakat kutiladi. Shundan keyin sahifalar tuzilmasi, maket va texnik qism ishlab chiqiladi.
Kichik vizitka sayt uchun ham loyihalash kerakmi?
Ha, lekin qisqartirilgan shaklda. Maqsad, sahifalar ro‘yxati, asosiy chaqiriq va aloqa usulini belgilash yetarli. Bu rejasiz qilingan saytni tuzatishdan tezroq.
Sayt bir vaqtda o‘zbek va rus tilida bo‘la oladimi?
Bo‘ladi, lekin til versiyalarini loyihalash bosqichidayoq rejalashtirgan ma’qul. Sahifa manzillari, tilni almashtirish tugmasi va qidiruv tizimlaridagi ko‘rinish shunga bog‘liq.
Loyihalashdan keyin buyurtmachi nimani olishi kerak?
Sahifalar xaritasi, asosiy ekranlar maketi, stsenariylar va shakllar tavsifi, integratsiyalar ro‘yxati va tahlil rejasi. Shu asosda ish hajmini baholash va takliflarni solishtirish mumkin.
Vazifangizni bepul tahlil qilamiz
Kontaktingizni qoldiring — 15 daqiqalik qo‘ng‘iroqda arizalar qayerda yo‘qolayotganini va birinchi navbatda nima qilish kerakligini ko‘rsatamiz.