SEO sozlash: sayt uchun bosqichma-bosqich reja va chek-list

SEO sozlash va targ‘ibot: farqi nimada

SEO sozlash «qidiruv tizimi saytim bilan normal ishlay oladimi» degan savolga javob beradi. Targ‘ibot esa boshqa savolga javob beradi: «nega aynan mening saytim raqobatchilardan yuqorida turishi kerak». Birinchisi — xizmat fayllari, server javob kodlari, sarlavhalar, tezlik va manzillar tuzilmasi. Ikkinchisi — matnlar, so‘rovlar bilan ishlash, havolalar va brendga ishonch.

Sozlashni o‘tkazib yuborsangiz, robot qiyin o‘qiydigan kontent uchun pul to‘laysiz. Samarqanddagi kiyim do‘konini tasavvur qiling: saytda yuzlab mahsulot kartochkasi bor, lekin filtrlar minglab nusxa manzillar yaratadi, yangi mahsulotlar esa sayt xaritasiga tushmaydi. Qidiruv tizimi keraksiz sahifalarga vaqt sarflaydi va sotmoqchi bo‘lgan sahifalaringizga kech yetib keladi.

Shuning uchun tartib quyidagicha: avval texnik asos, keyin semantika va kontent, so‘ngra o‘sish. Ishlarni parallel olib borish mumkin, teskari tartibda emas.

1-qadam: audit — SEO sozlashni nimadan boshlash kerak

Tuzatishdan emas, vaziyatni ko‘rishdan boshlang. Aks holda bir haftani ikkinchi darajali ishga sarflab, butun saytni qidiruvdan yopib qo‘ygan xatoni o‘tkazib yuborish oson.

Saytni Google Search Console va Yandex Webmaster’ga ulang. Ikkala vosita ham bepul, O‘zbekistonda foydalanuvchilar ikkala qidiruv tizimidan foydalanadi. Huquqni tasdiqlagach, uchta narsaga qarang:

Keyin saytni kroler bilan aylanib chiqing — bu sahifalarni robot kabi aylanadigan dastur. Sarlavhalar, javob kodlari va ichki havolalarni yuklab oling. Natijani ustuvorlik bo‘yicha ajrating: indekslashni to‘sayotgan narsa darhol, sifatni pasaytirayotgani rejaga, kosmetik ishlar ro‘yxat oxiriga.

• indeksda nechta sahifa borligi va ulardan nechtasini u yerda ko‘rishni xohlashingiz;
• qaysi sahifalar chiqarib tashlangani va sababi: yopilgan, dublikat, server xatosi, «topilgan, ammo indekslanmagan»;
• mobil versiya, xavfsizlik yoki sanksiyalar haqida ogohlantirishlar bor-yo‘qligi.

2-qadam: indekslash — robots.txt, sitemap va til versiyalari

Saytingiz/robots.txt manzilini oching. Eng xavfli topilma — ishlab chiqish davrida saytni qidiruvdan yashirish uchun qo‘yilgan, keyin esa unutilgan to‘liq taqiq. Yumshoqroq holat ham bor: mahsulotlar yoki blog papkasi yopilgan bo‘ladi. Yopish kerak bo‘lgani — xizmat sahifalari: savat, shaxsiy kabinet, ichki qidiruv, saralash parametrlari.

Sitemap.xml — qidiruvda ko‘rinishini istagan manzillar ro‘yxati. Unda faqat 200 kodli ishchi sahifalar bo‘lishi, yo‘naltirishlar va dublikatlar bo‘lmasligi, yangi sahifa qo‘shilganda o‘zi yangilanishi, unga havola robots.txt’da ko‘rsatilgani va Search Console’ga qo‘shilgani tekshiriladi.

Alohida mavzu — tillar. O‘zbekistondagi saytlar ko‘pincha rus va o‘zbek tillarida chiqadi. Har bir versiyaning o‘z doimiy manzili bo‘lishi kerak, masalan /uz/ bo‘limi, bitta URL’da skript orqali almashtirish emas. Versiyalarni hreflang atributi bilan bog‘lang: shunda o‘zbekcha so‘rovchiga o‘zbekcha sahifa ko‘rsatiladi, rus sahifasining nusxasi deb hisoblanmaydi. O‘zbekcha versiyada ruscha title va description qoldirmang, aks holda qidiruv tizimi ularni mazmunan dublikat deb ko‘radi.

3-qadam: meta teglar, sarlavhalar va sahifa tuzilmasi

Title — qidiruv natijasidagi asosiy matn. Kalit iborani boshiga yaqin qo‘ying, mahalliy biznes uchun shahar nomini qo‘shing. Description pozitsiyani bevosita o‘zgartirmaydi, lekin havolaga bosish-bosmaslikka ta’sir qiladi: so‘zlar to‘plamini emas, sahifada foydalanuvchi nima olishini yozing.

Sahifada h1 sarlavha bitta bo‘ladi, h2 — ichki bo‘limlar. Tez-tez uchraydigan holat: h1 ichiga logotip o‘ralgan, haqiqiy sarlavha esa oddiy matn bo‘lib qolgan. Qidiruv tizimi uchun sahifa mavzusiz qoladi.

Mahsulot yoki xizmat ko‘p bo‘lsa, «nomi + toifa + shahar» ko‘rinishidagi andoza mumkin, lekin unga haqiqiy ma’lumot qo‘yilayotganini, bo‘sh maydonlar emasligini tekshiring. Har bir muhim sahifa uchun minimal to‘plam:

• mazmunni aks ettiruvchi noyob title;
• aniq foydani ko‘rsatuvchi noyob description;
• so‘rovga mazmunan yaqin bitta h1;
• tasodifiy parametrlarsiz lotin harflaridagi toza manzil;
• muhim rasmlarda alt matn;
• bog‘liq bo‘limlarga ichki havolalar.

4-qadam: tezlik va mobil versiya

Tashrif buyuruvchilarning asosiy qismi telefondan kiradi, ko‘pincha Toshkent markazidan tashqarida sust mobil internet orqali. Og‘ir sayt odam narxni yoki buyurtma tugmasini ko‘rmasdanoq uni yo‘qotadi.

Tezlikni PageSpeed Insights va Search Console’dagi Core Web Vitals hisoboti orqali o‘lchang, lekin umumiy bahoga emas, aniq tavsiyalarga qarang. Odatiy aybdorlar: telefondan to‘g‘ridan-to‘g‘ri yuklangan siqilmagan suratlar, katta bannerli slayderlar, o‘nlab ulangan vidjet va skriptlar (chat, piksel, hisoblagich), sekin hosting.

Ish tartibi: rasmlarni siqish va zamonaviy formatga o‘tkazish, kechiktirib yuklashni yoqish, ortiqcha skriptlarni olib tashlash, keshni sozlash, shundan keyingina hostingni almashtirish haqida o‘ylash. Shu bilan birga qulaylikni ham tekshiring: ko‘zga tashlanadigan «Qo‘ng‘iroq qilish» va Telegram tugmalari, o‘qiladigan shrift, barmoq bilan oson bosiladigan elementlar.

5-qadam: dublikatlar, redirekt va canonical

Bitta sahifa www bilan va usiz, http va https orqali, slesh bilan va usiz, utm belgilari bilan ochilishi mumkin. Qidiruv tizimi uchun bular turli manzillar, havolalar og‘irligi esa nusxalar o‘rtasida bo‘linib ketadi.

Asosiy ko‘zguni tanlang, qolgan variantlarni unga 301-yo‘naltirish bilan ulang, sahifalarda esa asosiy versiyaga ishora qiluvchi rel=canonical yozing. Filtrlarda qaror talabga bog‘liq: «oq krossovkalar» foydali kirish sahifasi bo‘lishi mumkin, «narx bo‘yicha saralash» esa yo‘q, uni yopish yoki canonical bilan birlashtirish ma’qul.

O‘chirilgan sahifalarni ham tekshiring: ular 404 qaytarishi yoki mazmunan yaqin sahifaga yo‘naltirishi kerak, bosh sahifaga emas. Ketma-ket bir necha yo‘naltirishni bitta qadamgacha qisqartiring.

Sozlashda tez-tez uchraydigan xatolar

Bu xatolarni ko‘pincha tez yasalgan, texnik topshiriqda SEO vazifasi bo‘lmagan saytlarda uchratamiz:

• sinov vaqtida qo‘yilib, ishga tushirilgach unutilgan robots.txt taqiqi yoki noindex;
• eskirgan sitemap: o‘chirilgan sahifalar bor, yangilari yo‘q;
• avtomatik yaratilgani sabab o‘nlab sahifada bir xil title va description;
• hreflang yo‘q va meta teglari ruscha qolgan o‘zbekcha versiya;
• og‘ir rasmlar va ortiqcha skriptlar;
• yo‘naltirishsiz bir nechta sayt ko‘zgusi;
• mavzu, plagin yoki konstruktor almashgandan keyin qayta tekshirilmagan bir martalik sozlash.

SEO sozlash chek-listi

Ro‘yxatni yuqoridan pastga o‘ting. Qaysi bandda «bilmayman» desangiz, shundan boshlang. O‘zgarishlardan oldingi va keyingi holatni yozib boring, aks holda nima ish bergani noma’lum bo‘ladi. Tekshiruvni saytning har bir yirik yangilanishidan keyin takrorlash foydali.

• sayt Search Console va Yandex Webmaster’da tasdiqlangan;
• robots.txt kerakli narsani yopmaydi, sitemap dolzarb va ulangan;
• yagona ko‘zgu, https va 301-yo‘naltirishlar sozlangan;
• asosiy sahifalarda title, description va h1 noyob;
• til versiyalarining o‘z manzili va hreflang’i bor;
• telefonda tezlik tekshirilgan, asosiy muammolar bartaraf etilgan;
• canonical va 404 javoblari to‘g‘ri ishlaydi.

O‘zi qilish yoki buyurtma berish: variantlar taqqosi

Mustaqil sozlash byudjet talab qilmaydi, lekin vaqt va nima tahrirlayotganingizni tushunishni talab qiladi: robots.txt’dagi xato butun saytni yashirib qo‘yishi mumkin. Dasturchi yoki frilanser kod bilan ishonchli ishlaydi, ammo SEO vazifasisiz ustuvorliklarni har doim ham bilmaydi. Agentlik audit, ishlar tartibi, hisobot va kontent bilan bog‘lanishni beradi, lekin qimmatroq turadi.

Narx sayt hajmiga, platformaga (konstruktor yoki maxsus yozilgan yechim), tillar soniga va topilgan muammolar miqdoriga bog‘liq, shuning uchun aniq summani auditdan keyingina aytish mumkin. markdev’da SEO sozlash aynan auditdan boshlanadi: ustuvorlik bo‘yicha tuzatishlar ro‘yxatini olasiz va hozir nima muhimligini tushunasiz. Saytingizni muhokama qilmoqchi bo‘lsangiz, loyiha va maqsadingizni yozing, qayerdan boshlashni maslahat beramiz.