Sheriklikda ziddiyat qayerdan chiqadi
Ko‘pincha nizo pul tushganda yoki ish ko‘payganda boshlanadi. Har kim sheriklikni o‘zicha tasavvur qilgan bo‘ladi, va bu farq faqat birinchi qarorda ko‘rinadi. Eng keng tarqalgan sabablar:
- Biri ko‘proq ishlayapman deb hisoblaydi
- Foydani taqsimlash yoki qayta sarmoya qilish bo‘yicha fikrlar har xil
- Yangi yo‘nalish yoki katta xarajat haqida kelishmovchilik
- Sheriklardan biri biznesdan chiqmoqchi
- Oilaviy vaziyat va meros masalalari
Sherik sizga nima beradi
Avval o‘zingizdan so‘rang: yolg‘iz boshlash uchun menga nima yetishmayapti? Mablag‘mi, mijozlar bazasimi, ishlab chiqarish tajribasimi, joymi? «Birga qiziqroq» javobi yetarli emas. Eng barqaror sheriklikda ko‘nikmalar bir-birini to‘ldiradi: biri mahsulot va operatsiyalarga, ikkinchisi savdo va moliyaga javob beradi.
Ikkalangiz bir xil ishni yaxshi bilsangiz, vakolat talashiladi, buxgalteriya yoki reklama kabi muhim vazifalar esa egasiz qoladi. Masalan, Toshkentda ikki do‘st kafe ochdi: ikkalasi mehmonlar bilan gaplashishni yaxshi ko‘radi, ta’minotchi va hisob-kitobni esa hech kim yuritmaydi.
Ulushlar: teng bo‘lish har doim adolatli emas
Ulush faqat pul bilan o‘lchanmaydi. Tajriba, mijozlar bazasi, uskuna, joy va ish vaqti ham hissa hisoblanadi. Muhimi, har bir sherik ulush qanday hisoblanganini tushunsin va rozi bo‘lsin.
Teng ulush hissiy jihatdan qulay, ammo fikrlar ikkiga bo‘linganda tang holat yuzaga keladi. Agar baribir teng bo‘lishga qaror qilsangiz, bunday vaziyat uchun yechish tartibini oldindan belgilang: mustaqil maslahatchi yoki ayrim masalalarda navbatma-navbat hal qiluvchi ovoz.
Yana bir yo‘l — ulushning bir qismini bosqichma-bosqich «ishlab olish». Sherik dastlabki oylarda ketib qolsa, kompaniyaning yarmini olib ketmaydi.
Rollar va qarorlar tartibi
Kim nima uchun javob berishini yozib qo‘ying: savdo va mijozlar, moliya va hujjatlar, ishlab chiqarish yoki operatsiyalar, xodim yollash. Har bir yo‘nalishning bitta egasi bo‘lsin.
Qaysi qarorlarni har kim o‘zi qabul qiladi, qaysilarini faqat birgalikda? Masalan, ma’lum summadan yuqori xarajat, kredit olish, yangi xodim yoki yangi sherik qo‘shish ikkala sherikning roziligini talab qilishi mumkin. Sinov oddiy: reklama kampaniyasi yoki doimiy mijozga chegirma haqida kim qaror qilishini bir daqiqada ayta olmasangiz, rollar yozilmagan.
Pul masalalari: ish haqi, foyda, shaxsiy xarajat
Pul masalasi eng ko‘p nizo keltiradi, chunki «adolat» tushunchasi har kimda boshqacha. Quyidagilarni boshidan hal qiling:
Biznes va shaxsiy pulni ajrating: alohida hisob raqami, alohida karta va ikkala sherikka muntazam hisobot. Agar Click yoki Payme orqali tushgan pul sherikdan birining shaxsiy kartasiga o‘tsa, keyinchalik qancha tushganini isbotlash qiyin bo‘ladi.
- Sheriklar ish haqi oladimi va qachondan boshlab
- Foyda qachon va qanday taqsimlanadi, qismi biznesda qoladimi
- Qo‘shimcha mablag‘ kerak bo‘lsa, kim va qanday kiritadi
- Shaxsiy xarajatlarni biznes hisobidan to‘lash mumkinmi (odatda yo‘q)
Chiqish shartlari va yozma kelishuv
Ajralish haqida boshida gapirish noqulay, lekin aynan hozir siz xolis va mehribonsiz. Bir yildan keyin, nizo vaqtida bu ancha qiyin bo‘ladi. Quyidagilarni aniqlang:
Hammasi hujjatda aks etishi kerak: korxona ta’sis hujjatlari va kerak bo‘lsa, sheriklar o‘rtasida alohida shartnoma. Internetdagi namuna sizning holatingizni hisobga olmaydi, shuning uchun O‘zbekiston qonunchiligini biladigan yurist bilan ishlang va yuridik shakl hamda ulush qoidalarini u bilan aniqlang.
- Sherik chiqmoqchi bo‘lsa, ulushi qanday va kim tomonidan baholanadi
- Ikkinchi sherik ulushni birinchi bo‘lib sotib olish huquqiga egami
- Kasallik, vafot yoki ajrim holatida ulushga nima bo‘ladi
- Chiqib ketgan sherik raqobatchi biznes ocha oladimi
- Biznes yopilsa, mol-mulk qanday taqsimlanadi
Muloqot va keyingi qadamlar
Haftada bir qisqa uchrashuv o‘tkazing: raqamlar, muammolar, rejalar. Kelishmovchiliklarni xodimlar oldida emas, alohida muhokama qiling, muhim qarorlarni esa yozib boring. Yiliga bir marta rollar va kelishuvlarni qayta ko‘rib chiqing, chunki biznes o‘zgaradi.
Sheriklar orasida marketing bo‘yicha ham fikr ayirmasi bo‘ladi: reklamaga qancha sarflash, Instagram yoki Telegram qaysi biri muhimroq, so‘rovlarni kim qabul qiladi. Aniq maqsad va raqamlarga asoslangan strategiya bunday bahslarni yumshatadi. markdev jamoasi O‘zbekistondagi bizneslar uchun marketing strategiyasi tuzishda yordam beradi. Vazifangizni muhokama qilmoqchi bo‘lsangiz, bizga yozing.
Ko‘p beriladigan savollar
Sherik bilan biznes ochishda ulushni teng bo‘lish to‘g‘rimi?
Teng ulush mumkin, lekin tang holatni yechish tartibi oldindan kelishilgan bo‘lsa. Ko‘pincha ulushni haqiqiy hissa va mas’uliyatga bog‘lash oqilonaroq.
Do‘st bilan ishlaganda ham yurist kerakmi?
Ha. Aynan do‘stlik va oilaviy sheriklikda kelishuvlar og‘zaki qolib ketadi. Yurist yuridik shakl tanlashga va qoidalarni hujjatda mustahkamlashga yordam beradi.
Chiqish shartlarida nimalar bo‘lishi kerak?
Ulushni baholash usuli, ikkinchi sherikning birinchi sotib olish huquqi, kasallik yoki vafot holatidagi tartib va ketgandan keyingi raqobat qoidalari.
Sherik mos kelishini qanday tekshirish mumkin?
Maqsadlar, xavfga munosabat, ish yuki va stress paytidagi xulq haqida gaplashing, so‘ng asosiy ishni boshlashdan oldin birga kichik sinov loyihasini bajaring.
Vazifangizni bepul tahlil qilamiz
Kontaktingizni qoldiring — 15 daqiqalik qo‘ng‘iroqda arizalar qayerda yo‘qolayotganini va birinchi navbatda nima qilish kerakligini ko‘rsatamiz.