Sitemap nima va u nima uchun kerak
Sitemap.xml — qidiruv tizimlariga ko‘rsatmoqchi bo‘lgan sahifalaringiz manzillari ro‘yxati. Toshkent, Samarqand yoki Farg‘onadagi kompaniya saytida yangi xizmat sahifasi, aksiya yoki maqola chiqqanda, xarita Google va Yandex’ga bu haqda tezroq xabar berishga yordam beradi. Hali deyarli hech kim havola bermagan yangi saytlar uchun bu ayniqsa foydali.
Lekin xarita indekslashni kafolatlamaydi. Sahifa sifatsiz bo‘lsa, boshqasining nusxasi bo‘lsa yoki unga ichki havola olib bormasa, xaritada turishi uni qutqarmaydi. Sitemapni yordamchi vosita deb biling, yaxshi sayt tuzilmasining o‘rnini bosuvchi narsa deb emas.
WordPress’ning o‘rnatilgan xaritasi
WordPress 5.5 versiyasidan boshlab yadroning o‘zi sayt xaritasini yaratadi. Uni domeningiz.uz/wp-sitemap.xml manzilidan topasiz. Unda yozuvlar, sahifalar, rubrikalar, teglar va mualliflar sahifalari bo‘ladi, yangilanishi esa o‘zi bajariladi.
Afzalligi — hech narsa o‘rnatish shart emas. Kamchiligi — tarkibni boshqarish qiyin: teglarni yoki alohida sahifani chiqarib tashlash uchun kod yoki plagin kerak bo‘ladi. Kichik vizitka sayt uchun bu yetarli, internet-do‘kon yoki faol blog uchun esa torlik qiladi.
WordPress sitemap yaratish: SEO plagin orqali
Saytda Yoast SEO, Rank Math yoki shunga o‘xshash plagin o‘rnatilgan bo‘lsa, xaritani shundan olgan ma’qul. Plagin kontent turlari bo‘yicha alohida xaritalarga havola beruvchi indeks yaratadi va odatda o‘rnatilgan xaritani o‘zi o‘chiradi, shunda ikkita xarita bo‘lib qolmaydi. Indeks manzili plagin sozlamalarida ko‘rsatiladi, ko‘pincha u /sitemap_index.xml kabi bo‘ladi.
Odatdagi tartib:
- Plagin sozlamalarida sayt xaritasi funksiyasini yoqing
- Kontent turlarini tanlang: sahifalar, yozuvlar, mahsulotlar, rubrikalar
- Indekslanmasligi kerak bo‘lganlarni o‘chiring: teglar, muallif arxivlari, biriktirilgan fayllar
- Alohida xizmat sahifalarini chiqarib tashlang
- Sozlamalarni saqlab, xarita manzilini brauzerda oching
Xaritada nima bo‘lishi kerak, nima bo‘lmasligi kerak
Qoida oddiy: xaritada faqat qidiruvda ko‘rinishi kerak bo‘lgan, 200 kodi bilan javob beradigan va kanonik sahifalar turadi. Yo‘naltiriladigan manzil yoki noindex bilan yopilgan sahifa qarama-qarshilik yaratadi: bir tomondan indekslashni so‘raysiz, boshqa tomondan uning keraksizligini ko‘rsatasiz.
- Qoldiring: bosh sahifa, xizmatlar va muhim bo‘limlar
- Qoldiring: blog yozuvlari va foydali rubrikalar
- Qoldiring: WooCommerce do‘konidagi mahsulot va kategoriyalar
- Olib tashlang: alohida sahifa sifatida rivojlanmagan teglar
- Olib tashlang: bitta muallifli saytdagi muallif arxivlari
- Olib tashlang: media fayllar sahifalari
- Olib tashlang: savat, buyurtma, shaxsiy kabinet va rahmat sahifalari
Google va Yandex’ga yuborish hamda tekshirish
Google Search Console’da sayt xaritalari bo‘limini oching va xarita manzilini kiriting. Indeks yuborilsa, Google ichidagi barcha xaritalarni o‘qiydi. Yandex Vebmaster’da manzil indeksatsiya bo‘limida qo‘shiladi; auditoriyangizning bir qismi Yandex’dan qidirsa, bu mantiqli.
Keyin manzilni robots.txt faylida Sitemap qatori bilan ko‘rsating — SEO plaginlar buni ko‘pincha o‘zi qiladi. Bir necha kundan so‘ng hisobotni ko‘ring: ishlov holati, topilgan sahifalar soni, xatolar. Xaritadan bir nechta manzilni ochib, ular yo‘naltirmasdan ishlayotganini tekshiring.
Ko‘p uchraydigan xatolar
Muammolar ko‘pincha xaritani yaratishda emas, saytdagi o‘zgarishlardan keyin chiqadi:
- Ikki xarita bir vaqtda: o‘rnatilgan va plagin xaritasi, ikkalasi ham yuborilgan
- Xaritada HTTP yoki domenning boshqa varianti (www bilan va usiz)
- Foydasiz minglab teglar va arxivlar
- Keshlash plagini eskirgan yoki buzuq xaritani beradi
- Plagin almashtirilgach, konsollarda mavjud bo‘lmagan eski xarita qolib ketgan
Do‘kon, ikki til va mutaxassis yordami
WooCommerce do‘konida SEO plaginlar mahsulotlar va kategoriyalar uchun alohida xarita qo‘shadi: katalogdan yashirilgan mahsulotlar va do‘konning xizmat sahifalari unga tushmaganini tekshiring. Rus va o‘zbek tilidagi sayt ko‘p tillilik plagini orqali qilingan bo‘lsa, xaritada ikkala til versiyasi ham borligini, faqat asosiy til emasligini ko‘ring. Sahifalar juda ko‘p bo‘lsa, xarita bir necha faylga bo‘linadi — hosting ularning hammasini xatosiz berayotganini tekshiring.
Agar xaritadan tashqari butun indeksatsiyani tartibga solish kerak bo‘lsa, markdev jamoasi O‘zbekistonda sayt uchun SEO optimizatsiya bilan shug‘ullanadi: texnik auditdan sahifa tuzilmasigacha. Sayt manzilini yuborib, vazifani muhokama qilishingiz mumkin.
Ko‘p beriladigan savollar
Sitemapni qo‘lda yaratish kerakmi?
Yo‘q. WordPress’da xaritani yadro yoki SEO plagin avtomatik yaratadi va sahifa qo‘shilganda yoki o‘chirilganda yangilaydi.
O‘rnatilgan xaritani Yoast yoki Rank Math bilan birga ishlatsa bo‘ladimi?
Bittasini qoldirgan ma’qul. Plagin odatda o‘rnatilgan xaritani o‘zi o‘chiradi, qidiruv tizimlariga esa faqat dolzarb manzilni yuboring.
Sitemap sahifa indekslanishini kafolatlaydimi?
Yo‘q. Xarita sahifani topishga yordam beradi, indekslash esa sahifa sifati, noyobligi va ichki havolalarga bog‘liq.
Plagin almashtirilgach nima qilish kerak?
Yangi xaritani tekshiring, manzilini Search Console va Vebmaster’da yangilang, mavjud bo‘lmagan eski xaritalarni o‘chiring.
Vazifangizni bepul tahlil qilamiz
Kontaktingizni qoldiring — 15 daqiqalik qo‘ng‘iroqda arizalar qayerda yo‘qolayotganini va birinchi navbatda nima qilish kerakligini ko‘rsatamiz.