To‘rt manzil nega muammo
Bitta sayt texnik jihatdan to‘rt manzilda javob beradi: http va https, har biri www bilan va wwwsiz. Agar to‘rttasi ham sahifani to‘g‘ridan-to‘g‘ri ochsa, qidiruv tizimi ularni dublikat sifatida ko‘radi. Sayt haqida qoldirilgan havolalar variantlar o‘rtasida bo‘linadi, analitikada esa bitta tashrif turlicha ko‘rinishi mumkin.
Tanish holat: stomatologiya egasi vizitkaga www bilan yozadi, Instagram profiliga wwwsiz qo‘yadi, hamkor katalog esa http bilan havola beradi. Natijada bitta sahifaga uchta kirish eshigi paydo bo‘ladi. Yechim oddiy: asosiy manzilni tanlab, qolganlarini unga yo‘naltirish.
www yoki wwwsiz: qaysi biri yaxshi
SEO uchun farq yo‘q, muhimi izchillik. Sayt uzoq vaqtdan beri www bilan qidiruvda turgan va unga havolalar berilgan bo‘lsa, uni o‘zgartirish shart emas. Yangi loyihalarda ko‘pincha wwwsiz variant tanlanadi: u qisqa, vizitka, stories va profil tavsifiga qulay. Protokolni tanlash masalasi yo‘q: asosiy variant https bo‘lishi kerak.
Redirekt qanday ishlashi kerak
Asosiy bo‘lmagan uchta manzil bitta qadamda, doimiy 301 redirekt orqali asosiy manzilga o‘tishi va sahifa yo‘li saqlanishi lozim. Asosiy manzil https wwwsiz bo‘lsa, sxema quyidagicha:
- http://www.example.uz/xizmatlar/ → https://example.uz/xizmatlar/
- http://example.uz/xizmatlar/ → https://example.uz/xizmatlar/
- https://www.example.uz/xizmatlar/ → https://example.uz/xizmatlar/
Ikki keng tarqalgan xato
Birinchisi: hamma manzilni bosh sahifaga yo‘naltirish. Foydalanuvchi aniq xizmat havolasini bosgan, lekin umumiy sahifaga tushib qoladi va ko‘pincha chiqib ketadi.
Ikkinchisi: zanjir. Server avval https ni yoqadi, keyin www ni olib tashlaydi, so‘rov ikki marta o‘tadi. Bu ishlaydi, ammo ortiqcha qadam sahifa ochilishini sekinlashtiradi, ayniqsa viloyatlarda mobil internetda. Qoidalarni shunday yozingki, har bir variant to‘g‘ridan-to‘g‘ri yakuniy manzilga borsin.
Qayerda sozlanadi va SSL
nginx’da odatda asosiy bo‘lmagan barcha variantlar uchun alohida server bloki va return 301 ishlatiladi. Apache’da .htaccess faylida shart yoziladi: so‘rov http bilan kelsa yoki host www bilan boshlansa, https wwwsiz manzilga yo‘naltirilsin. Tahrirdan oldin fayl nusxasini saqlab qo‘ying. WordPress, Bitrix va konstruktorlarda asosiy domen sozlamalarda ko‘rsatiladi, lekin majburiy https’ni server yoki hosting darajasida yoqqan ishonchliroq: ko‘p provayderlarda buning uchun panelda alohida tugma bor.
Sertifikat ikkala nomni ham qamrab olishi kerak. SSL faqat wwwsiz manzilga chiqarilgan bo‘lsa, https://www ni ochgan mehmon redirektdan oldin brauzer ogohlantirishini ko‘radi va ko‘pchilik sahifani yopib qo‘yadi. Bepul Let’s Encrypt bitta sertifikatga ikkala nomni qo‘shishga imkon beradi. Avtomatik yangilanishni ham tekshiring: muddati o‘tgan sertifikat barcha variantlarni birdaniga buzadi.
Redirektdan tashqari nimalarni to‘g‘rilash kerak
Redirekt ishning yarmi xolos. Saytning o‘zi asosiy bo‘lmagan manzilga havola bersa, har bir bosish ortiqcha o‘tish yaratadi. Quyidagilarni ko‘rib chiqing:
- sahifalardagi kanonik havola
- sitemap.xml manzillari va robots.txt’dagi Sitemap qatori
- menyu, matn va sayt pastidagi ichki havolalar
- Google Search Console va Yandex Vebmaster’dagi resurslar
- Instagram, Telegram kanal, xaritadagi kartochka, OLX va marketpleyslardagi profillar
- Click va Payme sozlamalaridagi qaytish manzillari, Telegram-botlar va xabarnomalar, agar ularda sayt manzili ko‘rsatilgan bo‘lsa
Natijani qanday tekshirish mumkin
Bosh sahifa va bitta ichki sahifaning to‘rttala variantini oching. Asosiy bo‘lmagan har bir manzil bitta 301 javob beribdi, so‘ng asosiy manzilda 200 ko‘rsatishi kerak. Kodlarni faqat brauzerda emas, sarlavhalarni tekshiruvchi xizmatda ko‘ring: brauzer redirektlarni eslab qoladi va chalg‘itishi mumkin. Search Console’da domen darajasidagi resurs qulay, u barcha variantlarni birlashtiradi.
Allaqachon indekslangan saytda asosiy manzilni almashtirsangiz, buni kichik ko‘chish deb biling: qidiruvda manzillar almashishi vaqt oladi, shuning uchun trafikni kuzatib boring. Agar bu sozlamalarni boshqa texnik jihatlar bilan birga tekshirtirmoqchi bo‘lsangiz, markdev jamoasi O‘zbekistonda sayt uchun SEO optimizatsiya bilan shug‘ullanadi. Vazifangizni yozing, saytingiz hozir qanday ochilayotganini ko‘rib chiqamiz.
Ko‘p beriladigan savollar
SEO uchun qaysi biri yaxshi: www yoki wwwsiz?
Farqi yo‘q. Bitta variantni tanlang va uni redirekt, kanonik havola, sayt xaritasi va profillarda izchil ishlating. Sayt www bilan uzoq ishlagan bo‘lsa, o‘zgartirish shart emas.
Nega hammasini bosh sahifaga yo‘naltirish yomon?
Foydalanuvchi aniq sahifaga havola bosgan bo‘lsa, aynan shuni ko‘rishni kutadi. Bosh sahifaga yo‘naltirish foydalanuvchini ham, havola qiymatini ham yo‘qotadi. Sahifa yo‘li saqlanishi kerak.
Faqat yo‘naltiradigan www versiyasi uchun ham sertifikat kerakmi?
Ha. Brauzer sertifikatni redirekt bajarilishidan oldin tekshiradi. Sertifikat www nomini qamramasa, foydalanuvchi xavfsizlik ogohlantirishini ko‘radi.
Redirekt zanjirida nechta qadam bo‘lishi mumkin?
Eng yaxshisi bitta. Ikki qadamli zanjir odatda ishlaydi, lekin yuklanishni sekinlashtiradi va tekshirishni qiyinlashtiradi. Har qanday variant to‘g‘ridan-to‘g‘ri yakuniy manzilga borishi kerak.
Vazifangizni bepul tahlil qilamiz
Kontaktingizni qoldiring — 15 daqiqalik qo‘ng‘iroqda arizalar qayerda yo‘qolayotganini va birinchi navbatda nima qilish kerakligini ko‘rsatamiz.