Brend tahlili: mijozlar kompaniyangiz haqida nima o‘ylaydi

Brend tahlili nima uchun kerak

Savdo natijani ko‘rsatadi, sababini esa tushuntirmaydi. Aytaylik, Toshkentdagi do‘kon Instagramda reklama beryapti, lekin buyurtmalar o‘smayapti. Sabab turlicha bo‘lishi mumkin: do‘kon haqida hech kim eshitmagan, yoki eshitgan, lekin uni qimmat deb hisoblaydi, yoki o‘ziga mos emas deb o‘ylaydi.

Brend tahlili uchta savolga javob beradi: sizni bilishadimi, siz haqingizda nima deb o‘ylashadi va tanlovda sizni afzal ko‘rishadimi. Brend taniqli va ishonchli bo‘lsa, mijoz jalb qilish arzonroq tushadi: odamlar tavsiya bilan keladi va sizni nomingiz bo‘yicha qidiradi.

Taniqlilik turlari

Yordamsiz taniqlilik savol orqali tekshiriladi: «Ushbu sohada qaysi kompaniyalarni bilasiz?». Odam o‘zi eslaydi. Birinchi aytilgan brend «birinchi eslanish» deyiladi va ko‘pincha tanlov bilan bog‘liq bo‘ladi. Yordamli taniqlilikda esa odamga ro‘yxat ko‘rsatiladi, u qaysi nomlarni bilishini belgilaydi.

Ikkala ko‘rsatkich orasidagi farq muhim. Ro‘yxatda sizni taniydilar, lekin o‘zlari eslamasa, brend «uxlab yotibdi»: bilishadi, ammo xarid paytida o‘ylashmaydi. Bunday holatda yangi pozitsiyalash emas, muntazam eslatib turish kerak.

Brend voronkasi

Odamning brendga munosabatini bosqichlarga bo‘lish qulay. Tahlil qaysi bosqichda eng ko‘p odam yo‘qolayotganini ko‘rsatadi.

• Taniqlilik: odam siz haqingizda eshitgan.
• Ko‘rib chiqish: xarid qilganda sizni e’tiborga oladi.
• Afzal ko‘rish: sizni raqobatchilardan ustun qo‘yadi.
• Xarid: aynan sizdan sotib oladi.
• Sodiqlik: qaytib keladi va tanishlariga tavsiya qiladi.

Idrok va assotsiatsiyalar

Taniqlilik o‘z-o‘zidan yetarli emas. Odamlar brendni qaysi so‘zlar bilan bog‘laydi: ishonchli, qimmat, zamonaviy, eski? Siz ko‘rsatmoqchi bo‘lgan obraz bilan mijoz ko‘rayotgan obraz mos keladimi? Masalan, o‘zingizni hamyonbop deb tanishtirasiz, mijozlar esa «qimmat» deydi. Bu pozitsiyalash ishlamayotganini bildiradi.

Brend kim uchun ekanini ham so‘rang. Ko‘pincha odamlar brendni bilishadi, lekin uni o‘zlari uchun emas deb hisoblashadi.

Ma’lumot manbalari va so‘rovni to‘g‘ri tuzish

Asosiy usul — maqsadli auditoriya orasida so‘rov. Chuqur intervyu va fokus-guruhlar raqam bermaydi, lekin sababni tushuntiradi. Qo‘shimcha signallar: brend nomi bo‘yicha qidiruv, Instagram va Telegram kanallaridagi eslatmalar, xaritalar, Uzum va OLX dagi sharhlar. Ular doimiy yangilanadi, lekin faqat internetda faol odamlarni aks ettiradi.

• Avval yordamsiz savollar, keyin yordamlilar.
• So‘rovga asosiy raqobatchilarni ham kiriting.
• Faqat o‘z mijozlaringizni emas, maqsadli auditoriyani so‘rang.
• Har safar bir xil savol va usuldan foydalaning.
• Savollar o‘zbek va rus tillarida bir xil ma’noga ega bo‘lsin.
• Kichik tanlanma bo‘yicha xulosa qilmang.

Natijalardan qanday foydalanish

Har bir xulosa aniq harakatga olib borishi kerak. Taniqlilik past bo‘lsa, qamrovi katta kanallar kerak. Taniqlilik bor, ko‘rib chiqish past bo‘lsa, xabar va pozitsiyalash ustida ishlash lozim. Ko‘rib chiqishadi, lekin tanlamasa, siz tanlov paytida yutqazyapsiz: narx, shartlar, xizmat yoki Click va Payme orqali to‘lov qulayligi sabab bo‘lishi mumkin. Xariddan keyin sodiqlik past bo‘lsa, mahsulot va xizmat sifatiga qarash kerak.

So‘rovlarni odatda yarim yilda yoki yilda bir marta, yirik kampaniyadan oldin va keyin o‘tkazishadi. Raqamli signallarni har oy kuzatish mumkin. Faqat obunachilar sonini brend ko‘rsatkichi deb hisoblamang va natijalarni qarorsiz arxivga tashlamang.

Qayerdan boshlash kerak

Maqsadli auditoriyani belgilang, uch-to‘rt raqobatchini tanlang, qisqa anketa tuzing va o‘lchovni qachon takrorlashingizni kelishing. Keyin bu ma’lumotni reklama va savdo bilan bog‘lang: to‘liq analitika taniqlilik o‘sishi so‘rovlar va mijoz narxiga qanday ta’sir qilishini ko‘rsatadi. Shunday tizim kerak bo‘lsa, markdev jamoasi bilan vazifangizni muhokama qilishingiz mumkin.