Auditoriyani nega turlarga ajratamiz
Reklama hammaga birdan gapirsa, hech kimni ishontirmaydi. Kim to‘laydi, kim maslahat beradi, kim bugun sotib olishga tayyor, kim hali sizni bilmaydi, shuni aniq bilsangiz, har bir guruh uchun alohida xabar, kanal va byudjet ulushi paydo bo‘ladi.
Yagona to‘g‘ri tasnif yo‘q. Hozir oldingizda turgan savolga javob beradiganini tanlang: reklamani kimga ko‘rsatish, Telegram’da nima yozish, kimni qaytarish.
Asosiy va ikkilamchi auditoriya
Asosiy auditoriya eng ko‘p sotib oladi va eng ko‘p daromad keltiradi, byudjet va asosiy xabarlar birinchi navbatda unga qaratiladi. Ikkilamchi auditoriya kamroq xarid qiladi, lekin yangi o‘sish manbai bo‘lishi yoki qarorga ta’sir qilishi mumkin.
Bolalar kiyimi sotadigan Instagram do‘konida asosiy auditoriya — onalar, ikkilamchi — buvilar va sovg‘a izlayotgan qarindoshlar. Keng tarqalgan xato: ikkilamchi guruh «qiziqroq» ko‘rinadi, deb unga asosiydan ko‘proq vaqt va pul sarflash.
Keng va tor auditoriya
Keng auditoriya — mahsulotga umuman qiziqishi mumkin bo‘lgan hamma. U taniqlilik kampaniyalari va ommaviy mahsulotlar uchun mos. Tor auditoriya — aniq ehtiyoj va belgilarga ega kichik guruh.
Kafe uchun keng auditoriya — mahalla aholisi, tor auditoriya — yaqin atrofdagi universitet talabalari, ularga rozetka va tinch joy kerak. Kichik biznes odatda tor guruhdan boshlagani ma’qul: kam pul bilan aniq odamlarga yetib borish osonroq. Tor guruhda natija chiqqach, qo‘shni guruhlarga kengayasiz.
Xaridor va foydalanuvchi
Ko‘p sohalarda pul to‘layotgan odam bilan mahsulotdan foydalanayotgan odam bir kishi emas. Ofis jihozlarini xarid bo‘limi sotib oladi, ishlaydigan esa xodimlar. Sovg‘ani beruvchi tanlaydi, oluvchi ishlatadi.
Ikkala tomonni ham hisobga oling: foydalanuvchi mahsulotni yoqtirishi, xaridor esa uni tanlash uchun asos topishi kerak.
B2C va B2B auditoriyasi
B2C’da xaridor — oddiy iste’molchi: qaror tez, his-tuyg‘ular va tavsiyalar ko‘p ta’sir qiladi. B2B’da xaridor — kompaniya: qaror uzoqroq, bir necha kishi qatnashadi, ratsional dalillar kerak.
Ba’zi bizneslar ikkalasi bilan ishlaydi. Qandolatxona oilalarga bayram uchun tort sotadi, kafe va ofislarga esa muntazam shirinlik yetkazadi. Bu ikki xil auditoriya, ularni alohida tasvirlash kerak.
Sotib olishga tayyorlik bo‘yicha: sovuq, iliq, issiq
Bu bo‘linish reklamani eng ko‘p yaxshilaydi, chunki odamga aynan hozir nima kerakligini ko‘rsatadi.
- Sovuq: muammo borligini hali tushunmagan. Unga avval muammo haqida tushuntirish kerak.
- Iliq: muammoni biladi, yechim izlayapti. Taqqoslash, savol-javob va misollar foydali.
- Issiq: tayyor, faqat qayerdan olishni tanlayapti. Unga to‘g‘ridan-to‘g‘ri taklif va oson buyurtma yo‘li kerak.
Yangi va mavjud mijozlar: jadval tuzing
Yangi auditoriya sizni hali bilmaydi, unga ishonch, tanishuv taklifi va tushunarli izoh kerak. Mavjud mijozlar sizni biladi, ularga yangiliklar, qayta xarid sabablari va sodiqlik mukofotlari mos. Ikkalasiga bir xil xabar yuborish ikkalasi uchun ham samarasiz.
Barcha turlarni bitta jadvalga jamlang: kim, qancha daromad beradi, qanday xabar, qaysi kanal, qancha byudjet. Jadval qaysi guruh e’tiborsiz qolganini ko‘rsatadi. Bunday jadvalni marketing rejasiga aylantirishda markdev jamoasi strategiya bo‘yicha yordam bera oladi. Vazifangizni muhokama qilish uchun bizga yozing.
Ko‘p beriladigan savollar
Nechta auditoriya turini tasvirlash kerak?
Qarorlaringizni o‘zgartiradigan qadar. Odatda asosiy va ikkilamchi guruh, tor boshlang‘ich segment va tayyorlik darajasi bo‘yicha bo‘linish yetarli. Qolganini aniq vazifa paydo bo‘lganda qo‘shing.
Kichik biznes qaysi auditoriyadan boshlashi kerak?
Tor auditoriyadan: ehtiyoji aniq va cheklangan byudjet bilan yetib borish mumkin bo‘lgan guruhdan. Natija chiqqach, qo‘shni guruhlarga kengayasiz.
Xaridor va foydalanuvchi bir kishi bo‘lmasa nima qilish kerak?
Har biri uchun alohida xabar tayyorlang. Xaridorga qaror uchun asos, foydalanuvchiga esa mahsulotning qulayligi va foydasi haqida gapiring.
Sovuq auditoriyaga ham narx ro‘yxatini ko‘rsatish kerakmi?
Odatda yo‘q. Muammoni hali anglamagan odamga avval muammo va uning oqibatlari haqida tushuntirish foydaliroq. Narx issiq auditoriya uchun muhimroq.
Vazifangizni bepul tahlil qilamiz
Kontaktingizni qoldiring — 15 daqiqalik qo‘ng‘iroqda arizalar qayerda yo‘qolayotganini va birinchi navbatda nima qilish kerakligini ko‘rsatamiz.