Loyihalash va dizayn o‘rtasidagi farq
Dizayn «qanday ko‘rinadi» degan savolga javob beradi, loyihalash esa «bu blok nima uchun kerak» degan savolga. Avval mantiq belgilanadi: qaysi bloklar kerak, mijoz ularni qanday tartibda o‘qiydi, telefon raqamini qoldirish yoki Telegramga yozish taklifi qayerda turadi. Ranglar, shriftlar va suratlar shundan keyin qo‘shiladi.
Tadbirkor uchun bu pulni tejash usuli ham. Sahifalar sxemasidagi o‘zgarish arzon, tayyor sayt tuzilmasini qayta qurish esa qimmat. Shuning uchun tajribali pudratchi maketdan emas, savollardan boshlaydi.
1-qadam: sayt maqsadi va ko‘rsatkichlar
Sayt aniq biznes vazifasini hal qilishi kerak va bu vazifa maketdagi birinchi chiziqdan oldin yozib qo‘yiladi. Do‘konga Click yoki Payme orqali to‘lanadigan buyurtmalar kerak, klinikaga qabulga yozilish, qurilish kompaniyasiga hisob-kitob so‘rovlari, ishlab chiqaruvchiga ulgurji murojaatlar.
Maqsaddan keyin ish natijasini baholash mumkin bo‘lgan ko‘rsatkichlar kelib chiqadi:
- saytdan kelgan murojaat va qo‘ng‘iroqlar soni;
- reklamadan trafik olsangiz, bitta ariza narxi;
- tashrif buyuruvchilardan nechasi maqsadli harakatgacha yetgani;
- SEO orqali o‘ssangiz, muhim so‘rovlar bo‘yicha qidiruvdagi o‘rin.
2-qadam: auditoriya va foydalanuvchi yo‘li
Saytga kim va qanday kelishini yozib chiqing. O‘zbekistonda trafikning katta qismi telefondan keladi, xaridorning yo‘li esa ko‘pincha shunday: Instagramda reklama yoki post ko‘rdi, saytga kirdi, OLX yoki Uzumdagi takliflar bilan solishtirdi, Telegramda yozdi. Demak, sayt mobil internetda tez ochilishi, aloqa tugmasi esa har bir sahifada qo‘l ostida bo‘lishi kerak.
Tillarni ham oldindan o‘ylang. Ko‘p sohalarda rus va o‘zbek versiyalarini boshidanoq rejalashtirgan ma’qul, aks holda menyu, sahifa manzillari va andozalarni keyin qayta qurishga to‘g‘ri keladi.
3-qadam: tuzilma va prototip
Tuzilma — saytning xaritasi: bo‘limlar, ichki bo‘limlar va ular orasidagi bog‘liqlik. Uni mijozlar so‘rovlaridan boshlab qurish qulay: ular nimani qidiradi, menejerga qanday savollar beradi, xariddan oldin nimani solishtiradi. Har bir so‘rovlar guruhiga alohida sahifa to‘g‘ri keladi, bu kelajakdagi SEOning ham asosi.
Keyingi bosqich — prototip: bezaksiz, sxematik ekranlar, unda bloklar va tugmalar joylashuvi ko‘rinadi. Prototipda kelishish oson, chunki didni emas, mazmunni muhokama qilasiz.
- birinchi ekranda aniq taklif bilan bosh sahifa;
- filtrlar va sodda kartochkalar bilan katalog yoki xizmatlar ro‘yxati;
- narx yoki hisob tartibi, sharhlar va e’tirozlarga javoblar bilan mahsulot sahifasi;
- ariza shakli, to‘lov va Telegram yoki qo‘ng‘iroq orqali aloqa;
- ishonch bloki: rekvizitlar, xaritadagi manzil, bajarilgan ishlar namunalari.
4-qadam: kontent, texnik topshiriq va analitika
Matn va suratlarni prototip bilan parallel tayyorlagan yaxshi, oxirgi kunga qoldirmaslik kerak. Odatiy holat: sayt qurib bo‘lingan, to‘ldiradigan narsa yo‘q, ishga tushirish haftalarga cho‘ziladi. Tavsiflarni kim yozishi, mahsulotni kim suratga olishi, o‘zbek tiliga kim tarjima qilishini oldindan hal qiling.
Loyihalash natijasi — texnik topshiriq: sahifalar ro‘yxati, funksiyalar, to‘lov tizimlari va CRM bilan integratsiyalar, tezlik va xavfsizlik talablari. Alohida band sifatida analitikani yozing: hisoblagichlar, maqsadlar, ariza va qo‘ng‘iroqlarni kuzatish. Busiz qaysi kanal mijoz keltirayotganini, qaysi biri esa shunchaki byudjetni yeyotganini bilmaysiz.
Loyihalashdagi tez-tez uchraydigan xatolar
Turli sohadagi kompaniyalarda xatolar bir xil takrorlanadi:
- vazifani aniqlamasdan andoza yoki konstruktor tanlashdan boshlash;
- raqobatchi tuzilmasini u ishlayotganini bilmay nusxalash;
- bosh sahifani ortiqcha yuklab, asosiy tugmani yashirib qo‘yish;
- mobil versiyani asosiy deb hisoblamaslik;
- analitika va yuklanish tezligini unutish;
- o‘sish uchun joy qoldirmaslik: yangi xizmatlar, tillar, bo‘limlar.
Qayerdan boshlash kerak
Bir varaqda sayt maqsadini, tashrif buyuruvchining uchta asosiy yo‘lini va ishga tushirish uchun shart bo‘lgan sahifalar ro‘yxatini yozing. Shu material bilan har qanday pudratchi ish hajmini aniqroq baholay oladi, muddat va narxni ayta oladi.
markdev jamoasi saytlarni kalit topshirish asosida yaratadi: tuzilma va prototipdan tortib ishga tushirish va analitikani ulashgacha. Vazifangizni muhokama qilmoqchi bo‘lsangiz, ariza qoldiring, qaysi bosqichdan boshlash maqsadga muvofiqligini birga ko‘rib chiqamiz.
Ko‘p beriladigan savollar
Sayt loyihalash qancha vaqt oladi?
Bu loyiha hajmiga bog‘liq: bir sahifali saytga qisqa tayyorgarlik yetadi, internet-do‘kon yoki shaxsiy kabinetli portalga ancha ko‘proq vaqt kerak. Aniq muddat vazifa va sahifalar hajmi muhokama qilingach aytiladi.
Loyihalamasdan to‘g‘ridan-to‘g‘ri dizayn buyurtma qilsa bo‘ladimi?
Bo‘ladi, lekin u holda tuzilmani dizayner ish jarayonida o‘ylab topishga majbur. Bu ko‘pincha qayta ishlash va ortiqcha xarajatga olib keladi, shuning uchun avval maqsad va sahifalar sxemasini belgilagan yaxshi.
Sayt uchun texnik topshiriqda nima bo‘lishi kerak?
Maqsad va ko‘rsatkichlar, sahifa va bo‘limlar ro‘yxati, funksiyalar tavsifi, to‘lov va CRM integratsiyalari, tillar, tezlik va moslashuvchanlik talablari hamda analitika rejasi.
Instagram yuritsam, sayt loyihalash shartmi?
Ha. Instagram qamrov uchun yaxshi, sayt esa katalog, to‘lov va analitikali o‘z maydoningizni beradi va qidiruv orqali ham mijoz topishga yordam beradi.
Vazifangizni bepul tahlil qilamiz
Kontaktingizni qoldiring — 15 daqiqalik qo‘ng‘iroqda arizalar qayerda yo‘qolayotganini va birinchi navbatda nima qilish kerakligini ko‘rsatamiz.