Saytning texnik auditi biznesga nima beradi
Tasavvur qiling: Toshkentdagi onlayn do‘kon yangi katalogni ishga tushirdi, mahsulot tavsiflarini yozdirdi, Instagram va Telegram orqali reklama qildi. Lekin Google’dan keladigan mijozlar soni o‘smayapti. Sabab ko‘pincha matnda emas: yangi bo‘lim sinov paytida robots.txt orqali yopilgan bo‘lishi, mahsulot sahifalari server xatosi qaytarayotgani yoki bitta mahsulotning o‘nlab manzili borligi mumkin. Audit bunday to‘siqlarni ortiqcha xarajat qilinmasidan oldin topadi.
Tekshiruv tartibi muhim. Avval sahifaning indeksga kirishiga xalaqit beradigan narsalar, keyin o‘rinni pasaytiradiganlar, oxirida mayda sozlamalar ko‘riladi. Aks holda robot ochmaydigan sahifada razmetkani sayqallash uchun haftalar ketib qoladi.
Indeksatsiya holatidan boshlang
Search Console va Yandex Vebmaster’dagi indeksatsiya hisobotlarini oching va quyidagilarga javob toping:
- Indeksdagi sahifalar soni saytdagi haqiqiy muhim sahifalar soniga yaqinmi
- Qaysi sahifalar indeksdan chiqarilgan va sababi nima
- Muhim sahifalar orasida indekslanmaganlari bormi
- Sahifada tasodifan noindex yoki indekslashni taqiqlovchi sarlavha qolib ketmaganmi
Skanerlash, robots.txt va javob kodlari
Indeksda sahifalar haqiqiy sondan ancha ko‘p bo‘lsa, demak, dublikatlar va keraksiz sahifalar — masalan, sayt ichidagi qidiruv natijalari yoki sinov bo‘limlari — tashqariga chiqib ketgan. Ancha kam bo‘lsa, muammo skanerlashda yoki sahifa sifatida bo‘lishi mumkin.
Endi skanerlash dasturi bilan saytni boshdan-oyoq aylanib chiqing. U barcha manzillarni va javob kodlarini, sahifalarning chuqurligini, ichki havolasiz «yetim» sahifalarni, title, description va H1 takrorlarini ko‘rsatadi. robots.txt’ni alohida o‘qing: u kerakli bo‘limlarni ham, sahifa to‘g‘ri ko‘rinishi uchun zarur stil va skript fayllarini ham yopmasligi kerak.
Muhim sahifalar 200 kodi bilan ochilishi, o‘chirilganlari 404 yoki 410 qaytarishi, ko‘chirilganlari 301 bilan yo‘naltirilishi lozim. Server xatolari (5xx) eng xavfli: robot ularni tez-tez uchratsa, saytga kamroq kiradi. 404 sahifalarga olib boruvchi ichki havolalar, yo‘naltirishlar zanjiri va halqalari, doimiy ko‘chish o‘rniga qo‘yilgan vaqtinchalik yo‘naltirishlar ham shu bosqichda topiladi.
Dublikatlar va kanonik manzillar
Bir sahifa bir nechta manzilda ochilsa — www bilan va usiz, HTTP va HTTPS, oxirida qiya chiziq bilan va usiz — qidiruv tizimi qaysi biri asosiy ekanini bilmay qoladi. Katalogdagi narx, rang, o‘lcham filtrlari va saralash parametrlari ham minglab deyarli bir xil manzil yaratishi mumkin.
Har bir guruh uchun asosiy manzil tanlanadi va kanonik teg yoki yo‘naltirish bilan belgilanadi. Sayt xaritasiga esa faqat ochiq, 200 kodli sahifalar kiritiladi.
Tezlik, mobil versiya va JavaScript
Tezlikni ikki joydan ko‘ring: Search Console’dagi Core Web Vitals hisoboti haqiqiy foydalanuvchilar ma’lumotini, PageSpeed Insights esa alohida sahifaning laboratoriya natijasini beradi. Odatiy sabablar: siqilmagan rasmlar, ortiqcha skriptlar, serverning sekin javobi va yuklanish vaqtida joyidan siljib ketadigan elementlar.
Mijozlarning ko‘pi Telegram yoki Instagram’dagi havola orqali telefondan kiradi. Shuning uchun mobil versiyani haqiqiy smartfonlarda tekshiring: matn kattalashtirmasdan o‘qilyaptimi, tugmalar bosishga qulaymi, gorizontal aylantirish yo‘qmi, Click yoki Payme orqali to‘lov ishlayaptimi. Qidiruv tizimlari asosan mobil versiyaga qaragani uchun asosiy matn va havolalar telefondagi sahifada ham to‘liq saqlanishi kerak.
Sayt kontentni skript orqali yuklasa, Search Console’dagi URL tekshiruvi robot sahifani qanday ko‘rayotganini va qaysi resurslar yuklanmaganini ko‘rsatadi. Asosiy matn va havolalar boshlang‘ich HTML’da bo‘lgani xavfsizroq.
Ko‘p tilli sayt, razmetka va xavfsizlik
O‘zbek va rus tilida ishlaydigan saytda hreflang to‘g‘ri sozlangan bo‘lishi, til versiyalari bir-biriga o‘zaro havola qilishi kerak. Aks holda o‘zbekcha qidirgan odamga ruscha sahifa chiqib qolishi mumkin. Sahifa turiga mos mikrorazmetka borligini va tekshiruvda xato yo‘qligini ko‘ring. Shuningdek, HTTPS barcha sahifalarda ishlashi, sertifikat amal qilishi va aralash kontent bo‘lmasligi lozim.
Natijani dasturchiga tushunarli qilib topshirish
Har bir topilma uchun yozing: muammo, misol manzillar, ta’sir darajasi, tuzatish usuli va tekshirish mezoni. Dasturchi vazifani olganda uni qanday bajarish va qanday tekshirishni bilishi kerak. Vazifalarni ta’sir bo‘yicha saralang: indeksatsiyaga to‘sqinlik qiladiganlari birinchi o‘rinda.
Katta saytlarda xatoni alohida sahifadan emas, shablondan qidiring: mahsulot kartochkasi shablonidagi bitta xato minglab manzilda takrorlanadi, uni tuzatish butun bo‘limni yaxshilaydi. Tuzatishlardan keyin tekshiruvni o‘sha vositalar bilan qaytaring.
Yangi sayt qurmoqchi bo‘lsangiz, bu ro‘yxatni ishga tushirishdan oldingi tekshiruv sifatida ishlatish qulay: markdev saytlarni kalit taslim yaratadi. Joriy saytingiz nima uchun mijoz keltirmayotganini bilmoqchi bo‘lsangiz, vazifangizni biz bilan muhokama qilishingiz mumkin.
Ko‘p beriladigan savollar
Saytning texnik auditi qancha vaqt oladi?
Bu saytning hajmiga bog‘liq. Vizitkani tez tekshirish mumkin, o‘n minglab sahifali katalogda esa skanerlash va shablonlarni tahlil qilish uchun ko‘proq vaqt kerak bo‘ladi.
Texnik audit nimadan boshlanadi?
Indeksatsiya holatidan: Search Console va Yandex Vebmaster hisobotlarida muhim sahifalar indeksda bor-yo‘qligi ko‘riladi. Undan keyin skanerlash, javob kodlari va dublikatlar tekshiriladi.
Tuzatishlardan keyin yana tekshirish kerakmi?
Ha. Tuzatishlar kiritilgach, o‘sha vositalar bilan tekshiruvni takrorlang: xatolar yo‘qolganiga va yangilari paydo bo‘lmaganiga ishonch hosil qilasiz.
Mobil versiyani qanday tekshirish kerak?
Brauzerdagi emulyator foydali, lekin yakuniy xulosani haqiqiy smartfonlarda tekshirgandan keyin chiqaring: matn o‘qilishi, tugmalar o‘lchami va menyuning ishlashiga e’tibor bering.
Vazifangizni bepul tahlil qilamiz
Kontaktingizni qoldiring — 15 daqiqalik qo‘ng‘iroqda arizalar qayerda yo‘qolayotganini va birinchi navbatda nima qilish kerakligini ko‘rsatamiz.