Xarita nega eskirib qoladi
Toshkentdagi internet-do‘kon yangi toifalar qo‘shadi, aksiyadan keyin bir qism tovarni sotuvdan oladi, bo‘limlar nomini o‘zgartiradi. Xarita fayli esa ochilmay yotaveradi. Natijada qidiruv roboti 404 yoki yo‘naltirish beradigan manzillarni ko‘radi, yangi sahifalarni esa havolalar orqali o‘zi qidirishga majbur bo‘ladi.
Sayt xaritasi qidiruv tizimiga qaysi sahifalarni muhim va tayyor deb hisoblayotganingizni bildiradi. Ishora qanchalik aniq bo‘lsa, robotning vaqti keraksiz manzillarga kamroq ketadi va yangi sahifalar tezroq indekslanadi.
Avtomatik yaratish: qo‘lda XML tahrirlash o‘rniga
Qo‘lda tahrirlash faqat juda kichik, deyarli o‘zgarmaydigan sayt uchun mos. Qolgan hollarda xarita ma’lumotlar bazasidan yig‘ilishi kerak, shunda sahifa nashr etilishi bilan xaritaga o‘zi tushadi.
Ikki rejim bor. Dinamik xarita har so‘rovda yig‘iladi va doim yangi, ammo minglab tovarli katalogda sekin ochilishi mumkin. Statik xarita jadval bo‘yicha, masalan tunda, qayta yig‘iladi va darhol beriladi. Xizmatlar saytiga odatda birinchisi, katta katalogga ikkinchisi qulay.
- WordPress: o‘rnatilgan xarita yoki SEO plagin, yozuv turlari sozlangan holda.
- Bitrix: jadval bo‘yicha ishga tushadigan generatsiya moduli.
- Tilda va boshqa konstruktorlar: xaritani platforma yuritadi, yoqilganini tekshirish kifoya.
- Yozma sayt yoki freymvork: bazadan manzillarni yig‘uvchi marshrut yoki skript; Next.js’da buning uchun alohida sitemap fayli bor.
Yangi sahifa qo‘shilganda nimani tekshirish kerak
Yangi sahifa xaritaga darhol yoki navbatdagi qayta yig‘ishda tushishi lozim. Quyidagilarni ko‘rib chiqing:
Oxirgi bandni generator sozlamalarida tekshiring: ayrim plaginlar standart holatda hamma narsani, jumladan xizmat bo‘limlari va filtr sahifalarini ham qo‘shib yuboradi.
- sahifa nashr etilgan va 200 kodini qaytaradi;
- xaritada kanonik manzil turibdi, parametrli variant emas;
- lastmod haqiqiy o‘zgarish sanasini ko‘rsatadi, har qayta yig‘ishdagi sanani emas;
- sahifaga saytning ichidan kamida bitta havola bor;
- qoralama, yashirin yozuv va noindex sahifalar xaritaga tushmagan.
Sahifa o‘chirilganda, ko‘chirilganda va tovar tugaganda
O‘chirilgan sahifa xaritadan ham chiqadi. Manzil o‘zgargan bo‘lsa, xaritada faqat yangisi qoladi, eskisidan esa 301 yo‘naltirish ishlaydi. Sayt tuzilmasi o‘zgargandan yoki boshqa CMS’ga o‘tgandan keyin eng ko‘p uchraydigan xato — xaritada yo‘naltiriladigan eski manzillar qolib ketishi.
Tovarlar alohida masala. Tovar saytda tugagan, lekin Uzum yoki OLX’da e’lon turibdi, Telegram-kanalda unga havola berilgan bo‘lishi mumkin. Qoidani oldindan belgilang. Vaqtincha tugagan bo‘lsa, sahifa va xaritadagi yozuv qoladi, mavjudlik belgisi qo‘yiladi. Butunlay olib tashlangan bo‘lsa, o‘xshash tovar yoki toifaga yo‘naltiring. Ma’nosini yo‘qotgan bo‘lsa, 404 yoki 410 bering va manzilni xaritadan oling.
Qidiruv tizimlariga qayta xabar berish kerakmi
Xarita robots.txt’da ko‘rsatilgan va Google Search Console hamda Yandex Vebmaster’ga qo‘shilgan bo‘lsa, qidiruv tizimlari uni o‘zlari qayta o‘qiydi. Kundalik o‘zgarishlar uchun shu yetarli. Yangi bo‘lim ishga tushganda, ko‘chishdan keyin yoki katalog ommaviy yangilanganda xaritani qayta yuborgan ma’qul.
Google xarita uchun ping so‘rovini qo‘llab-quvvatlashni to‘xtatgan, shuning uchun eski skriptlardagi bunday chaqiruvlardan foyda yo‘q. Yandex va ba’zi boshqa tizimlar uchun IndexNow protokolini ulash mumkin: u o‘zgargan manzillar haqida darhol xabar beradi.
Oylik tekshiruv va mas’uliyat
Oyiga bir marta xaritadagi manzillar sonini qidiruv tizimlari hisobotidagi indekslangan sahifalar bilan solishtiring. Katta farq — yo xaritada keraksiz manzillar bor, yo indekslashda muammo. Manzillarni krauler bilan yurgizing: 3xx va 4xx javoblar bo‘lmasligi kerak. CMS yoki plagin yangilangach, fayl formati va bo‘limlar joyida ekanini ko‘ring.
Ko‘pincha xarita hech kimning vazifasi bo‘lmay qoladi: dasturchi bir marta sozlagan, kontent-menejer esa bundan bexabar. Generator qaysi sahifa turlarini qamrashini yozib qo‘ying va har yangi bo‘lim ochilganda «xaritani tekshirish» bandini jarayonga kiriting.
Amalda qayerdan boshlash
Xaritani yangilash texnik SEO’ning kichik qismi, lekin barqaror indekslash aynan shunday mayda ishlardan tarkib topadi. Sitemap holatiga ishonchingiz komil bo‘lmasa yoki O‘zbekistonda sayt uchun SEO optimizatsiya kerak bo‘lsa, markdev jamoasi audit o‘tkazib, ish tartibini sozlab berishi mumkin. Vazifangizni yozing — qaysidan boshlashni birga hal qilamiz.
Ko‘p beriladigan savollar
Sitemap’ni qanchalik tez-tez yangilash kerak?
Fayl sahifa nashr etilganda yoki o‘chirilganda o‘zi yangilanishi kerak. Qo‘lda esa oyiga bir marta natijani tekshirish kifoya.
Har yangi sahifadan keyin xaritani Search Console’ga yuborish shartmi?
Yo‘q. Xarita robots.txt’da ko‘rsatilgan va panelga qo‘shilgan bo‘lsa, yetarli. Qayta yuborish yirik o‘zgarishlardan keyin kerak bo‘ladi.
Tugagan tovarlar sahifasini nima qilish kerak?
Tovar qaytsa, sahifa va xaritadagi yozuvni qoldiring. Butunlay olib tashlansa, o‘xshash tovar yoki toifaga 301 qiling va manzilni xaritadan oling.
Vazifangizni bepul tahlil qilamiz
Kontaktingizni qoldiring — 15 daqiqalik qo‘ng‘iroqda arizalar qayerda yo‘qolayotganini va birinchi navbatda nima qilish kerakligini ko‘rsatamiz.