Texnik merchandayzing: do‘kon zalini to‘g‘ri rejalashtirish

Texnik merchandayzing nimani o‘z ichiga oladi

Merchandayzingni qatlamlarga bo‘lish qulay. Vizual qatlam taassurot uchun javob beradi: rang, vitrina, kayfiyat. Joylashtirish tovar javonning qaysi balandligida va qancha joy egallashini hal qiladi. Texnik qatlam esa eng oddiy ko‘rinadigan, lekin eng asosiy: u xona qanday tuzilgani va nima bilan jihozlanganini belgilaydi.

Bu darajadagi xatoni tuzatish qimmatga tushadi. Sovutgichni boshqa joyga ko‘chirish uchun elektr tarmog‘ini qayta tortish kerak, stellaj turini almashtirish esa yangi jihoz sotib olishni anglatadi. Shu sabab bu haqida do‘kon ochilishidan oldin o‘ylanadi, xaridorlar shikoyat qilgandan keyin emas.

Zal rejasi va xaridor yo‘li

Avval xonaning haqiqiy o‘lchamlari bilan rejasini chizing: qog‘ozda yoki oddiy dasturda. Unga siljitib bo‘lmaydigan hamma narsani tushiring: kirish, ustunlar, derazalar, rozetkalar va elektr quvvati, ombor eshigi, isitish radiatorlari, quyosh tushadigan tomon. Rozetkasi yo‘q joydagi sovutgich yoki to‘g‘ridan-to‘g‘ri quyosh tushadigan vitrina — tez-tez uchraydigan qimmat xatolar.

Keyin reja turini tanlang. Parallel qatorli chiziqli reja minimarket va dorixonaga mos: assortiment katta, tovarni tez topish kerak. Orollar va guruhlardan iborat erkin reja kiyim, sovg‘a va uy buyumlari uchun yaxshi, chunki u yerda xaridor aylanib yurishni yoqtiradi. Boksli reja zalni bo‘limlarga ajratadi, ko‘rgazmali reja esa mebel va maishiy texnikaga kerak.

Savdoga eng kuchli ta’sir qiladigan narsa — yo‘nalish. Ko‘pchilik kirgach bir tomonga burilib, zalni aylanib chiqadi. Shuning uchun asosiy oqimni iloji boricha ko‘proq bo‘limlar yonidan o‘tkazing. Non va sut kabi kundalik tovarlarni xaridor zalni kesib o‘tadigan joyga qo‘yish mumkin. Lekin me’yorda: xaridor adashib, asabiylashsa, ko‘proq sotib olmaydi, ketib qoladi. Kirib, ortga burilish kerak bo‘ladigan berk yo‘laklarga kam kirishadi, tovar esa u yerda uzoq turib qoladi.

Yo‘laklar, balandlik va savdo jihozlari

Asosiy yo‘lakda ikki xaridor savat yoki aravacha bilan bemalol ajrala olishi kerak. Tor yo‘lakda odam boshqalarga xalaqit bermaslik uchun javon oldida to‘xtamaydi va o‘tib ketaveradi. Kichik do‘konda jihozni kamroq qo‘yib, joyni bo‘sh qoldirish ko‘pincha yana bitta stellaj sig‘dirishdan foydaliroq. Evakuatsiya yo‘llari bo‘yicha yong‘in xavfsizligi talablarini ham unutmang.

Balandlikda ham shu mantiq. Baland stellajlar ko‘proq tovar sig‘diradi, lekin zalni to‘sadi va yuqori javonlarga qo‘l yetmaydi. Odatiy yechim: o‘rtada past jihoz, devor bo‘ylab baland stellajlar, u yerda asosiy zaxira turadi. Jihozni tovarga qarab tanlang:

• devor va orolcha stellajlar — qadoqlangan tovarlar uchun;
• sovutgichli vitrina va shkaflar — sut, go‘sht, ichimliklar uchun;
• muzlatgichlar — muzlatilgan mahsulot va muzqaymoq uchun;
• kiyim ilgichlar va rellar — kiyim uchun;
• paletlar va savatlar — aksiya hamda katta hajmli tovar uchun;
• kassa oldi stendlari — kichik impulsiv xaridlar uchun.

Yoritish, iqlim va kassa

Umumiy yorug‘lik zalni bir tekis yoritishi, qorong‘i burchak qoldirmasligi kerak. Qo‘shimcha yorug‘lik rang muhim bo‘lgan joylarda kerak: meva-sabzavot, go‘sht, kiyim. Sovutgich ichidagi yoritish ham muhim: qorong‘i vitrina o‘chiq yoki bo‘sh ko‘rinadi.

O‘zbekistonning issiq yozida sovutish jihozlari zo‘riqib ishlaydi. Ularni issiqlik manbalaridan uzoqroq qo‘ying, havo aylanishi uchun joy qoldiring va texnik xizmatni oldindan jadvalga kiriting. Buzilgan sovutgich faqat tovar yo‘qotish emas, u hid va ko‘rinish bilan xaridorni ham qochiradi.

Kassalar sonini o‘rtacha kunga emas, gavjum soatga qarab hisoblang. Kechki navbat uzun bo‘lsa, ba’zi xaridorlar savatni tashlab ketadi. Kassa yonida impulsiv tovarlar o‘rinli, faqat stendlar yo‘lakni toraytirmasin. Click va Payme qabul qilsangiz, terminal va aloqa barqarorligini tekshiring: kassadagi uzilish ham navbat hosil qiladi.

Ochilishdan oldin va keyin: ishlar tartibi

Bu ketma-ketlik yangi do‘kon uchun ham, eskisini qayta rejalashtirish uchun ham mos. Texnik reja tayyor bo‘lgach, planogramma tuzing: qaysi tovar qaysi javonda turishining oddiy sxemasi ham tartibni saqlaydi va yangi xodimlarni tez o‘rgatishga yordam beradi.

• Toifalarni va har biri uchun maydonni belgilang.
• Haqiqiy o‘lchamlar va xona cheklovlari bilan reja chizing.
• Kirish, kassa va ombor joyini hamda yo‘nalishni o‘ylang.
• Har bir toifaga jihoz tanlang.
• Yo‘laklar, elektr quvvati va xavfsizlik talablarini tekshiring.
• Stellajlar uchun planogramma tuzing.
• Ochilgach xaridorlar qayerda yurib, qayerda to‘xtashini kuzating va tuzatish kiriting.

Tez-tez uchraydigan xatolar

Muammolar do‘kondan do‘konga takrorlanadi. O‘zingizni ro‘yxat bo‘yicha tekshiring va assortiment o‘zgargan sari unga qayting: texnik merchandayzing bir marta va butunlay yaratilmaydi.

• tor yo‘laklar va zalning tiqilib qolishi;
• zal o‘rtasidagi baland stellajlar;
• sovutgichlar uchun rozetka va quvvat yetishmasligi;
• tovar to‘ldirish noqulay bo‘lgan jihoz;
• gavjum soatlarda kassalar kamligi;
• xaridor yetib bormaydigan o‘lik zonalar.

Zal rejasi qachon strategiyaga tayanadi

To‘g‘ri reja nima sotishingiz, kimga va qanday marja bilan sotishingizga bog‘liq. Bu faqat dizayn emas, strategiya masalasi. markdev jamoasi O‘zbekistondagi tadbirkorlarga marketing strategiyasini tuzishda yordam beradi: auditoriya, assortiment va pozitsiyani aniqlab, zal, jihoz va reklama bo‘yicha qarorlar bir-biriga zid kelmasligini ta’minlaydi. Do‘kon ochish yoki qayta rejalashtirishni mo‘ljallayotgan bo‘lsangiz, vazifangizni yozing, qayerdan boshlashni birga muhokama qilamiz.