Mahsulot auditoriyasi va brend auditoriyasi
Mahsulot auditoriyasi — sotib oladigan va foydalanadigan odamlar. Brend auditoriyasi esa kengroq: kompaniya haqida odamlar nima o‘ylashi va nima deyishiga ta’sir qiladigan har bir kishi. Agar obrazni faqat hozir sotib olishga tayyorlar uchun qursangiz, bir yildan keyin xarid qiladiganlarni va tanlovni hal qiladigan maslahatchilarni yo‘qotasiz.
Reklama kampaniyasining auditoriyasi yana boshqa narsa. U tor va qisqa muddatli: masalan, Toshkentdagi bitta filial aksiyasi uchun bir yoshgacha bolasi bor onalar. Brend auditoriyasi esa uzoq muddatli manzil: ehtiyoj paydo bo‘lganda sizni birinchi tanlashini xohlagan odamlar.
Brend auditoriyasining qatlamlari
Eng muhimi hamon asosiy xaridorlar, ammo boshqa qatlamlarning har biriga o‘z so‘zingiz va o‘z dalillaringiz kerak. Brend g‘oyasi bir xil qoladi, xabar esa o‘zgaradi.
- Hozirgi mijozlar: ularning tajribasi va’dalaringizni tasdiqlaydi yoki rad etadi
- Kelajakdagi mijozlar: talabalar, yosh oilalar, o‘sib sizning toifangizga yetadigan kompaniyalar
- To‘lamaydigan foydalanuvchilar: o‘yinchoq olib berilgan bola yoki sotib olingan uskunada ishlaydigan xodim
- Ta’sir qiluvchilar: shifokorlar, ustalar, dizaynerlar, bloggerlar, do‘kondagi sotuvchilar
- Hamkorlar va distribyutorlar: tovarni javonga qo‘yish yoki qo‘ymaslikni ular hal qiladi
- Xodimlar va nomzodlar: brendni har kuni telefon va Telegram yozishmalarida ifodalaydi
Besh yildan keyingi mijozdan boshlang
Asosiy auditoriyani aniqlashda jadvaldan emas, savoldan boshlang: besh yildan keyin eng qimmatli mijozimiz kim bo‘ladi? Agar kompaniya premium segmentga o‘tmoqchi bo‘lsa, brend hozirdanoq o‘sha segment uchun quriladi, bugungi xaridorlar boshqacha bo‘lsa ham.
Dastlabki bosqichda qimmat tadqiqot shart emas. O‘nga yaqin eng yaxshi mijoz bilan suhbat, sharhlar, Instagram va Telegramdagi yozishmalar, sotuv bo‘limining kuzatuvlari yetarli. Ulardan quyidagilarni aniqlang: nima uchun sizni tanlagan, nimasini qadrlaydi, kimga tavsiya qiladi, tanlashda kimning fikriga quloq soladi.
Portret: yosh va daromaddan tashqari nima muhim
Yoshi va daromadi bir xil ikki toshkentlik butunlay qarama-qarshi brendlarni tanlashi mumkin: biri maqom uchun to‘laydi, ikkinchisi amaliylik uchun. Shuning uchun brend portretiga demografiyadan tashqari quyidagilarni kiriting:
- Qadriyatlar: oila, sifat, an’ana, yangilik, muvaffaqiyat
- O‘zini qanday ko‘radi va boshqalar ko‘zida qanday ko‘rinishni xohlaydi
- Sizning toifangizda brend tanlash u uchun nimani anglatadi
- Boshqa sohalarda qaysi brendlarni yoqtiradi
- Qaysi til va ohang unga yaqin: rasmiy, do‘stona, hazilli, ekspert
- Vaqtini qayerda o‘tkazadi: Telegram, Instagram, bozor, savdo markazi
Misol: Namangandagi bolalar kiyimi brendi
Aytaylik, brend bolalar uchun tabiiy matodan kiyim tikadi. Asosiy auditoriya — mato tarkibiga qaraydigan va bolasiga ortiqcha kimyo kiymaydigan ota-onalar. Ta’sir qiluvchilar — pediatrlar, bog‘cha tarbiyachilari, onalar blogerlari. Hamkorlar — Uzum va Telegram orqali sotadigan do‘konlar. Kelajakdagi mijozlar — endi turmush qurgan yoshlar. Xodimlar — Click yoki Payme orqali to‘lov bo‘yicha savollarga javob beradigan va o‘lcham tanlashda yordam beradigan sotuvchilar.
Shundan qarorlar kelib chiqadi: tarkib va tikuv jarayonini ochiq ko‘rsatish, pediatrlar uchun alohida axborot tayyorlash, sotuvchilarga brend qadriyatlarini tushuntirish. Agar reklama ‘tabiiy va ishonchli’ desa, distribyutor esa uni arzon tovar sifatida taqdim etsa, obraz buziladi.
Tekshirish va tipik xatolar
Yiliga bir marta har bir qatlamdan bir necha kishi bilan gaplashing va brendni qanday so‘zlar bilan tasvirlashini so‘rang. Javoblar bir-biriga qanchalik yaqin bo‘lsa, brend shunchalik izchil. Tavsif to‘g‘ri bo‘lsa, eng yaxshi mijozlaringiz o‘zini unda taniydi, undan kanal va ohangni tanlash mumkin bo‘ladi.
Auditoriyani ko‘pincha quyidagi xatolar xiralashtiradi:
- Auditoriyani ‘hamma’ deb belgilash
- Ta’sir qiluvchilar va to‘lamaydigan foydalanuvchilarni e’tiborsiz qoldirish
- Har kampaniyada manzilni o‘zgartirish
- Faqat demografiya bilan cheklanib, qadriyatlarni yozmaslik
Strategiya bo‘yicha yordam
Brend auditoriyasining tavsifi strategiyaning poydevori: pozitsiyalash, reklama, kontent va hatto xodim yollash shunga tayanadi. Uni tashqi nigoh bilan birga yig‘moqchi bo‘lsangiz, markdev jamoasi O‘zbekistonda biznes uchun marketing strategiyasi va konsalting bo‘yicha yordam beradi. Vazifangizni aytib bering, qayerdan boshlash yaxshiroq ekanini birga muhokama qilamiz.
Ko‘p beriladigan savollar
Brend auditoriyasi mahsulot auditoriyasidan nimasi bilan farq qiladi?
Mahsulot auditoriyasi — sotib oluvchi va foydalanuvchilar. Brend auditoriyasiga yana kelajakdagi mijozlar, ta’sir qiluvchilar, hamkorlar va xodimlar kiradi.
Har kampaniya uchun brend auditoriyasini o‘zgartirsa bo‘ladimi?
Kampaniya auditoriyasi o‘zgarishi mumkin, brend manzili esa barqaror qolishi kerak. Aks holda tanilish va ishonch to‘planmaydi.
Auditoriyani aniqlash uchun qimmat tadqiqot kerakmi?
Boshlash uchun shart emas. Eng yaxshi mijozlar bilan suhbat, sharhlar va ijtimoiy tarmoqlardagi yozishmalar birinchi variant uchun yetarli.
Tavsif to‘g‘ri ekanini qanday bilaman?
Yaxshi mijozlaringiz o‘zini unda taniydi, kanal va ohangni tanlash mumkin, raqobatchi auditoriyasidan farq esa ko‘rinib turadi.
Vazifangizni bepul tahlil qilamiz
Kontaktingizni qoldiring — 15 daqiqalik qo‘ng‘iroqda arizalar qayerda yo‘qolayotganini va birinchi navbatda nima qilish kerakligini ko‘rsatamiz.