Internet do‘kon semantik yadrosi: katalog misolida qadamlar

Do‘kon yadrosi xizmat saytidan nimasi bilan farq qiladi

Xizmat ko‘rsatuvchi saytda so‘rovlar kam bo‘ladi va har biriga alohida sahifa yoziladi. Do‘konda esa aksincha: so‘rovlar juda ko‘p, sahifalar esa qidiruvga haqiqatan kerak bo‘lgancha bo‘lishi lozim. Yadro tuzilmasi katalog tuzilmasiga deyarli o‘xshaydi: so‘rovlar guruhi toifaga, kichik toifaga, filtr sahifasiga, mahsulot kartochkasiga yoki maqolaga aylanadi.

Shuning uchun yadro sayt loyihalanayotganda, katalog bilan birga yig‘iladi. Agar bo‘limlar daraxti «omborga qulay» qilib chizilgan bo‘lsa, xaridorlar qidiruviga mos kelmaydi, uni keyin manzillari bilan birga o‘zgartirish qimmatga tushadi va pozitsiyalarga ham zarar yetkazadi.

Misol: uy tekstili do‘koni

Choyshab, ko‘rpa va sochiq sotadigan do‘konni olaylik. Xaridorlar uni turlicha qidiradi, so‘rovlar esa darajalarga bo‘linadi. Chastotani o‘zingiz tekshirishingiz kerak, shuning uchun misolda raqamlar ataylab keltirilmagan.

• Toifalar: «yotoq choyshablari», «pledlar», «sochiqlar», «yostiq va ko‘rpalar». Bular keng so‘rovlar, katalogdagi bo‘limlarga mos keladi.
• Kichik toifalar: «bolalar uchun choyshab», «ikki kishilik to‘plam», «mahrli sochiq». Alohida sahifa faqat talab bor va mahsulot yetarli bo‘lsa kerak.
• Xususiyatlar: «satin», «paxta», «evro o‘lcham». Bular filtr sahifalari nomzodi, lekin talab bo‘lsagina.
• Brendlar va ishlab chiqaruvchilar: xaridor aynan nomni qidirsa, alohida sahifa foydali.
• Mahsulotlar: aniq kolleksiya va modellar. Ularni to‘g‘ri nomli kartochka qamrab oladi, qo‘lda yig‘ish deyarli shart emas.
• Axborot so‘rovlari: «komplekt o‘lchamini qanday tanlash», «satin va popplin farqi», «mahrli sochiqni qanday yuvish». Bular blog mavzulari, maqolalar katalogga olib boradi.

Semantik yadroni yig‘ish: qadamma-qadam

Tartib asboblardan muhimroq. Birinchi qadamlar o‘tkazib yuborilsa, nimaga ishlatishni bilmaydigan so‘zlar uyumi qoladi.

• Assortimentni xaridor ko‘zi bilan yozib chiqing: mahsulot turlari, vazifasi, materiali, o‘lchami, brendi.
• Har bir tur uchun asosiy iboralarni yig‘ing: Google va Yandex qidiruv takliflari, Wordstat, sayt bor bo‘lsa Google Search Console.
• Raqobatchilar va Uzum, OLX kabi marketpleyslar bo‘limlarni qanday nomlashini ko‘ring: filtrlar odamlar mahsulotni qaysi belgilar bo‘yicha tanlashini ko‘rsatadi.
• Haqiqiy so‘zlarni qo‘shing: sayt ichidagi qidiruv, Instagram Direct va Telegram’dagi savollar, menejerlar yozishmalari.
• Keraksiz so‘rovlarni olib tashlang: sotmaydigan mahsulotlar, «o‘zingiz tiking» kabi iboralar.
• So‘rovlarni ma’no bo‘yicha guruhlang. Ikki so‘rov natijasi deyarli bir xil bo‘lsa, bu bitta sahifa, har xil bo‘lsa, ikkita.
• Har bir guruhga sahifa turi va manzil bering, sahifasi yo‘q guruhlarni alohida belgilang.

Sahifalarga taqsimlash jadvali

Ishning natijasi so‘zlar ro‘yxati emas, jadval bo‘lishi kerak. Minimal ustunlar: asosiy so‘rov, qo‘shimcha so‘rovlar, sahifa turi, manzil, H1 sarlavha, holat (bor, yaratish kerak, kerak emas). Mavsumiylik ustunini ham qo‘shing: pled va ko‘rpa yozgi yengil choyshabdan boshqacha vaqtda qidiriladi.

Bizning do‘kon uchun parcha shunday ko‘rinishi mumkin.

• «Toshkentda yotoq choyshabi sotib olish» → toifa → /yotoq-choyshablari/
• «satin choyshab» → filtr yoki kichik toifa → /yotoq-choyshablari/satin/
• «bolalar choyshabi» → kichik toifa → /yotoq-choyshablari/bolalar/
• «mahrli sochiq» → kichik toifa → /sochiqlar/mahrli/
• «komplekt o‘lchamini qanday tanlash» → maqola → /blog/komplekt-olchami/

Ikki til va tijoriy so‘zlar

«Sotib olish», «narxi», «yetkazib berish», «bo‘lib to‘lash», «Toshkentda» so‘zlari alohida sahifa talab qilmaydi. Ular title, toifa tavsifi, yetkazib berish va to‘lov (Click, Payme, bo‘lib to‘lash) bloklariga kiritiladi. Alohida «bo‘lib to‘lash» sahifasi faqat bu taklifingizning asosiy qismi bo‘lsa va talab bor bo‘lsa mantiqan to‘g‘ri.

O‘zbekistonda xaridorlar ham o‘zbekcha, ham ruscha qidiradi, ba’zan tillarni aralashtiradi: «postelnoe belyo», «yotoq choyshabi». Har bir til so‘rovlarini alohida yig‘ing, birini ikkinchisidan tarjima qilmang: ibora va niyat farq qiladi. Ikki tilli katalogda manzillar mantiqi bir xil bo‘lishi uchun oldindan kelishib oling.

Tipik xatolar

Yadro ko‘pincha yig‘ishda emas, taqsimlashda buziladi.

• Har bir tijoriy so‘z uchun alohida sahifa ochiladi va katalogda takrorlar ko‘payadi.
• Hamma filtr kombinatsiyalari uchun sahifa yaratiladi, hatto hech kim qidirmaydigan va mahsuloti yo‘qlari uchun ham.
• Bitta toifa barcha aniqlashtirishlarni qoplamoqchi bo‘ladi, natijada birortasi ham yuqorilamaydi.
• Axborot so‘rovlari toifa matniga joylanadi va sahifa vitrinaga o‘xshashdan chiqadi.
• Yadro bir marta yig‘ilib, yangi kolleksiyalar chiqqanda yangilanmaydi.
• Katalog ombor guruhlari bo‘yicha quriladi, xaridor qidiruvi bo‘yicha emas.

Katalogni ishga tushirishdan oldingi tekshiruv ro‘yxati

Tuzilmani dasturchiga berishdan oldin quyidagilarni tekshiring.

• Har bir so‘rovlar guruhiga sahifa bor yoki «kerak emas» qarori qabul qilingan.
• Filtr sahifalari uchun talab va yetarli mahsulot bor, sahifa bo‘sh emas.
• Manzillar barqaror, tushunarli va ikkala til versiyasida bir xil mantiqda.
• Toifa, kichik toifa va filtr uchun title va H1 shablonlari belgilangan.
• Mahsulot nomida brend, tur va model to‘liq ko‘rsatilgan.
• Blog maqolalari tegishli toifalarga havola bilan bog‘langan.
• Mavsumiy bo‘limlar cho‘qqidan oldin indekslanishga ulgurishi uchun oldindan tayyorlangan.

Yadro va sayt ishlab chiqish aloqasi

Yadro dizayn va maketdan oldin kerak: menyu, filtrlar, sahifa shablonlari va manzillar mantiqi unga bog‘liq. Shu sababli markdev’da O‘zbekistonda saytlarni kalit topshirish asosida yaratishda biz bosh sahifadagi rasmlardan emas, katalog tuzilmasi va so‘rovlardan boshlaymiz. Shunda ishga tushgandan keyin bo‘limlarni qayta qurish shart bo‘lmaydi.

Internet-do‘kon tayyorlayotgan bo‘lsangiz yoki mavjud tuzilmani tekshirmoqchi bo‘lsangiz, assortiment va yetkazib berish shaharlarini yozing. Qaysi sahifalar haqiqatan kerakligini birga muhokama qilib, vazifangizga mos reja tuzamiz.