Indekslash qanday ishlaydi va qayerda uziladi
Sahifa qidiruvgacha uch bosqichdan o‘tadi: robot manzilga kiradi, algoritm sahifani saqlashga arziydimi-yo‘qmi hal qiladi, shundan keyingina u natijalarda ko‘rinishi mumkin. Vebmaster har bir bosqichni alohida hisobotda ko‘rsatadi, shuning uchun muammoning joyini topish oson: server javob bermayapti, sahifa yopilgan, u dublikat deb topilgan yoki mazmuni zaif.
Hisobotlar nomi va joylashuvi vaqt o‘tishi bilan o‘zgaradi, mantiq esa o‘sha-o‘sha. Tugmalarni yodlashdan ko‘ra savollar berishni o‘rganing: qidiruvda nechta sahifa bor, nimalar chiqarilgan, nega, robot sahifada nimani ko‘rmoqda.
Akkaunt kimga tegishli ekanini ham tekshiring. Saytni studiya yoki frilanser yaratgan bo‘lsa va huquqlar ularning pochtasiga tasdiqlangan bo‘lsa, o‘z saytingiz ma’lumotlariga kira olmay qolasiz. Huquq biznes egasida bo‘lishi kerak.
Birinchi sozlash: qadamma-qadam
Sayt yangi ishga tushgan bo‘lsa yoki Vebmaster’ni birinchi marta ochayotgan bo‘lsangiz, quyidagi qadamlardan o‘ting. Ular ko‘p vaqt olmaydi, lekin sayt «ko‘rinmasligi»ning eng keng tarqalgan sabablarini yo‘qotadi.
- Saytni qo‘shing va huquqni tasdiqlang: meta-teg, fayl yoki DNS yozuvi orqali.
- Asosiy ko‘zgu va https versiyasini tekshiring: asosiy manzil bitta bo‘lsin, qolganlari unga yo‘naltirsin.
- Mahalliy biznes bo‘lsa, sayt mintaqasini ko‘rsating, masalan Toshkent yoki Samarqand.
- robots.txt faylini oching va sayt butunlay yopilmaganiga ishonch hosil qiling: ishlab chiqishdan keyin sinov taqiqi ko‘pincha qolib ketadi.
- sitemap.xml xaritasini qo‘shing va qayta ishlanganini kuting.
- Bosh sahifa va asosiy xizmat sahifalarini qayta skanerlashga yuboring.
- Bir necha kundan so‘ng hisobotlarga qaytib, holatni solishtiring.
«Qidiruvdagi sahifalar» hisoboti: asosiy ekran
Birinchi ochiladigan hisobot shu. U qidiruvdagi sahifalar sonini, o‘zgarish dinamikasini, yaqinda qo‘shilgan va chiqarilgan manzillar ro‘yxatini ko‘rsatadi. Bu raqamni qidiruvda haqiqatan bo‘lishi kerak sahifalar soniga solishtiring: xizmatlar, mahsulotlar, maqolalar, aloqa. Texnik manzillar bu songa kirmasligi kerak.
Grafikdagi o‘zgarishlarni saytdagi voqealar bilan bog‘lang: yangi versiya chiqishi, shablon almashishi, yangi to‘lov moduli ulanishi, boshqa hostingga o‘tish. Pasayish deyarli har doim kimningdir harakatiga to‘g‘ri keladi va uni topish taxmin qilishdan osonroq.
Faqat umumiy raqamga qarab qolmang. Sayt tuzilmasi bo‘yicha har bir bo‘limda qancha sahifa yuklangani va qanchasi qidiruvda ekanini ko‘rish mumkin. Ko‘pincha blog deyarli to‘liq indekslanadi, katalog esa kichik qismi bilan. Umumiy raqam buni ko‘rsatmaydi.
Chiqarilish sabablari: har biri bilan nima qilish kerak
Asosiy qoida: har bir guruhdan misol sahifalarni oching va ular ataylab chiqarilganmi yoki xato bilan ekanini hal qiling. Filtrli manzillar, reklama belgilari, savat, saytdagi ichki qidiruv indeksdan tashqarida bo‘lishi normal. Xavotir esa buyurtma keltiradigan sahifalar chiqarilganda kerak.
- Dublikat: Yandex sahifani boshqasining nusxasi deb hisoblaydi. Material ikki manzilda ochilmayaptimi (oxirida slesh bilan va usiz, turli yo‘llar) tekshiring, redirekt va canonical sozlang.
- Sifati past: algoritm foyda ko‘rmadi. Bu xizmat sahifasi bo‘lsa, aniqlik qo‘shing: nimalar kiradi, kim uchun, qanday buyurtma berish va Click yoki Payme orqali to‘lash, suratlar, mijozlar savollari.
- robots.txt yoki meta-teg bilan taqiqlangan: taqiq ataylab qo‘yilganini tekshiring va kerakli sahifalardan olib tashlang.
- Yo‘naltirish: sahifa boshqa manzilga olib boradi. Eski havolalar uchun normal, amaldagi bo‘limlar uchun esa emas.
- Canonical boshqa sahifaga: canonical xato bilan bosh sahifaga yoki begona bo‘limga ko‘rsatmayotganini tekshiring.
- HTTP xatosi: sahifa 404 yoki 5xx qaytaryapti. Sahifani tiklang yoki to‘g‘ri yo‘naltirishni sozlang.
Skanerlash statistikasi, qayta skanerlash va manzilni tekshirish
Skanerlash hisoboti robot qaysi manzillarga kirganini va qanday javob olganini ko‘rsatadi. 5xx xatolarining ko‘pligi serverning beqarorligidan darak beradi: hosting tarifi zaif, aksiya paytida yuklama oshgan. Robot parametrli texnik manzillarga ko‘p kirsa, kerakli sahifalar kamroq skanerlanishi mumkin, shuning uchun bunday manzillarni skanerlashdan yoping yoki canonical bilan birlashtiring.
Qayta skanerlash vositasi manzillarni ustuvor skanerlashga qabul qiladi, lekin kunlik limit cheklangan. Haqiqatan muhim narsani yuboring: yangi xizmat, yangilangan narxlar, tuzatilgan sahifa. Yuzlab keraksiz manzil limitni yeb qo‘yadi. Tez-tez yangilanadigan saytlar uchun Yandex IndexNow protokolini ham qo‘llab-quvvatlaydi, u o‘zgarishlar haqida avtomatik xabar berishga imkon beradi.
Muayyan sahifa qidiruvda chiqmasa, sahifa holatini tekshirish vositasidan foydalaning: u yerda sahifa qidiruvdami, robot uni qachon skanerlagani va qanday javob olgani ko‘rinadi. Muammo kirishdami, taqiqdami yoki sifat bahosidami, shuni tez aniqlash usuli shu. Sayt xaritalari holatini alohida tekshiring: xarita xatosiz qayta ishlanishi, undagi manzillar soni esa kutilganga mos bo‘lishi kerak.
Misol: Toshkentdagi onlayn do‘kon
Bu odatiy holat, haqiqiy keys emas. Maishiy texnika do‘koni Click va Payme orqali to‘lov qabul qiladi, mijozlarni Instagram va Telegram kanalidan oladi, bir qismi esa qidiruvdan keladi. Sayt yangilangandan keyin egasi qidiruvdan qo‘ng‘iroqlar kamaygan, deb sezadi.
«Qidiruvdagi sahifalar» hisobotida sahifalar soni pasayganini, chiqarilganlar orasida esa «Dublikat» holatidagi kartochkalar ko‘pligini ko‘radi. Manzilni tekshirish shuni ko‘rsatadi: yangilanishdan keyin kartochkalar ikki yo‘l bilan ochiladi, toifa bilan va toifasiz, canonical esa yo‘q. Dasturchi yagona manzil, ikkinchi variantdan redirekt va canonical sozlaydi, sitemap’ni yangilaydi. Egasi asosiy toifalar va eng ko‘p sotiladigan kartochkalarni qayta skanerlashga yuboradi va dinamikani kuzatadi: sahifalar bir kunda emas, asta-sekin qaytadi.
Hisobotlarni o‘qishdagi odatiy xatolar
Muammolarning ko‘pi murakkab texnik sabablardan emas, ma’lumotni noto‘g‘ri talqin qilishdan kelib chiqadi.
- Qidiruvdan chiqishi tabiiy bo‘lgan parametrli dublikatlar uchun vahimaga tushish.
- «Sifati past» guruhiga muhim xizmat sahifalari tushganiga e’tibor bermaslik.
- Yangi va o‘zgargan sahifalar o‘rniga keraksiz manzillarni qayta skanerlashga yuborish.
- Bo‘limlar kesimisiz faqat umumiy sahifalar soniga qarash.
- Hisobotlarni yarim yilda bir marta ochish, pasayish allaqachon arizalarga ta’sir qilgan paytda.
- Google bilan solishtirganda farqni inobatga olmaslik: qidiruv tizimlari saytni turlicha indekslaydi, farqni Yandex ko‘rsatgan sabab bo‘yicha tahlil qiling.
Haftalik tekshiruv tartibi
Haftasiga o‘n besh-yigirma daqiqa va saytdagi har bir jiddiy o‘zgarishdan keyin yana bir tekshiruv yetarli.
- Qidiruvdagi sahifalar soni va dinamikasi: keskin o‘zgarish bormi.
- Yangi chiqarilgan sahifalar: orasida muhimlari bormi va sabab nima.
- Skanerlashdagi xatolar, ayniqsa 5xx va 404.
- Sitemap holati va undagi manzillar soni.
- Sayt diagnostikasi: jiddiy ogohlantirishlar bormi.
- Muhim sahifalar: tahrirdan keyin manzil holatini tekshirish.
Sayt yaratishda nimani oldindan o‘ylash kerak
Indekslash muammolarining katta qismi ishlab chiqish bosqichida paydo bo‘ladi: yagona qoidasiz manzillar, kartochkalar dublikati, unutilgan robots.txt taqiqi, sayt xaritasining yo‘qligi, sekin hosting. Ularni ishga tushirishdan keyin tuzatish oldindan ko‘zda tutishdan qimmatroq.
Yangi sayt rejalashtirayotgan bo‘lsangiz yoki joriy sayt qidiruvda sahifalarini yo‘qotayotganidan shubhalansangiz, markdev jamoasi sababni aniqlashga va kerak bo‘lsa, saytni kalit topshirish asosida yaratishda to‘g‘ri tuzilmani qo‘yishga yordam beradi. Vazifangizni yozing, qayerdan boshlashni birga hal qilamiz.
Ko‘p beriladigan savollar
Indekslash bo‘limiga qanchalik tez-tez kirish kerak?
Reja bo‘yicha haftasiga bir marta yetarli, shuningdek saytdagi o‘zgarishlardan keyin albatta: shablon almashgach, ko‘chirilgach, mahsulot yoki xizmatlar ommaviy yangilangach.
Sahifa Google’da bor, Yandex’da yo‘q. Nega?
Qidiruv tizimlari sahifalarni o‘zicha baholaydi. Vebmaster’da manzil holatini tekshiring va ko‘rsatilgan sababni ko‘ring: ko‘pincha bu dublikat, taqiq yoki sifat bahosi.
Qayta skanerlashdan keyin sahifa qancha vaqtda chiqadi?
Aniq muddat yo‘q. Skanerlash sayt mavjudligiga va sahifa qiymatiga bog‘liq. Bir necha kunda o‘zgarish bo‘lmasa, manzil holatini tekshiring va sahifa yopilmaganiga hamda xato qaytarmayotganiga ishonch hosil qiling.
Har bir sahifani qayta skanerlashga yuborish kerakmi?
Yo‘q. Limit cheklangan, shuning uchun yangi xizmatlar, yangilangan narxlar va tuzatilgan sahifalarni yuboring. Qolganini robot sayt xaritasi va ichki havolalar orqali topadi.
Muhim sahifalar «Sifati past» holatida tursa, nima qilish kerak?
Mazmunni kuchaytiring: xizmat yoki mahsulotni aniq tasvirlang, shartlar, suratlar, mijozlar savollari, aloqa ma’lumotlari va ichki havolalar qo‘shing. Keyin sahifani qayta skanerlashga yuboring.
Vazifangizni bepul tahlil qilamiz
Kontaktingizni qoldiring — 15 daqiqalik qo‘ng‘iroqda arizalar qayerda yo‘qolayotganini va birinchi navbatda nima qilish kerakligini ko‘rsatamiz.