Sitemap talablari nima uchun muhim
Sayt xaritasi sitemaps.org ochiq protokoliga asoslanadi va uni Google ham, Yandex ham qo‘llab-quvvatlaydi. Xarita qidiruv tizimini sahifalarni indekslashga majburlamaydi — u siz tavsiya qilayotgan manzillar ro‘yxati xolos. Ro‘yxat qanchalik toza bo‘lsa, robot vaqtini shunchalik to‘g‘ri sarflaydi.
Amalda xatolar murakkablikdan emas, mayda narsalardan chiqadi: manzildagi ortiqcha belgi, boshqa CMS’ga o‘tgandan keyin eskirib qolgan fayl yoki noto‘g‘ri papkaga qo‘yilgan xarita.
Fayl tuzilishi va majburiy teglar
Fayl XML e’lonidan va protokol nomlar fazosi ko‘rsatilgan urlset ildiz elementidan boshlanadi. Har bir sahifa alohida url blokida yoziladi, uning ichida esa faqat loc, ya’ni to‘liq manzil majburiy.
Qolganlari ixtiyoriy. lastmod sana sahifa mazmuni haqiqatan o‘zgargan kunni ko‘rsatsagina foydali; fayl har yaratilganda hamma sahifaga ‘bugun’ deb yozib qo‘yish naf bermaydi. changefreq va priority’ni Google hisobga olmaydi, shuning uchun ularni yozmaslik xato emas. Sanalar W3C Datetime formatida yoziladi.
Hajm chegaralari va indeks fayli
Bitta xaritada 50 000 tagacha manzil bo‘lishi va siqilmagan holatda hajmi 50 MB dan oshmasligi kerak. Gzip uzatishni tezlashtiradi, lekin chegara ochilgan fayl hajmi bo‘yicha hisoblanadi, shuning uchun siqish ko‘proq sahifa sig‘dirmaydi.
Sayt kattaroq bo‘lsa, manzillar bir necha faylga bo‘linadi va sitemapindex fayli bilan birlashtiriladi. Indeksdagi har bir sitemap yozuvida qismiy xaritaning loc manzili bo‘ladi, lastmod ixtiyoriy. Indeks boshqa indeksga havola qila olmaydi — faqat bir daraja.
Chegaraga yetmasdan oldin ham bo‘lish foydali. Masalan, Toshkentdagi onlayn do‘kon toifalar, mahsulot kartochkalari va blog maqolalari uchun alohida xarita yuritsa, Search Console’da qaysi guruh yomon indekslanayotgani darrov ko‘rinadi.
Kodlash va manzillar formati
Fayl UTF-8 kodlashida saqlanadi. Manzillardagi maxsus belgilar XML kodlari bilan almashtiriladi: & belgisi &, apostrof ', qo‘shtirnoq ", < va > esa < va > bo‘ladi. Parametrli manzillardagi ekranlanmagan & eng ko‘p uchraydigan xatolardan biri.
Kirill va maxsus harflar foiz-kodlash bilan yoziladi. Shuning uchun manzillarni lotin harflarida, transliteratsiya bilan qilish xaritani ham, Telegram va Instagram’da ulashiladigan havolalarni ham soddalashtiradi.
- Faqat to‘liq manzillar: https://example.uz/xizmatlar/ bo‘lsin, /xizmatlar/ emas
- Protokol va domen saytning asosiy ko‘zgusiga mos bo‘lsin: sayt www’siz ishlasa, xaritada ham www bo‘lmasin
- Oxirgi slesh bo‘yicha yagona format
- Har bir manzil faqat bir marta yozilsin
- Xarita o‘z papkasidan tashqaridagi manzillarni qamramaydi
Xarita mazmuni: qaysi sahifalar kiradi
To‘g‘ri formatdagi fayl ham mazmun jihatidan yomon bo‘lishi mumkin. Xaritaga faqat qidiruvda chiqishi kerak bo‘lgan sahifalar kiradi: javob kodi 200, noindex yo‘q, kanonik versiya, yo‘naltirish yo‘q.
Filtr va saralash parametrlari, sahifalash, savat, shaxsiy kabinet va ichki qidiruv natijalari xaritaga kirmaydi. Reklamadan keladigan UTM belgili nusxalar ham shu qatorda: aks holda robotga bitta sahifaning bir necha manzilini o‘zingiz taklif qilgan bo‘lasiz.
Xaritani qayerga qo‘yish va ikki tilli sayt
Xarita o‘zi turgan papka va undan pastdagi manzillarni qamraydi. Shu sababli asosiy faylni ildizga — example.uz/sitemap.xml — qo‘yishadi; /blog/ ichidagi xarita faqat blogni tasvirlay oladi. Yo‘lni robots.txt’dagi Sitemap qatorida ko‘rsating, so‘ng Search Console va Yandex Vebmaster’ga yuboring.
Sayt rus va o‘zbek tillarida ishlasa, ikkala til sahifalari ham xaritada bo‘ladi. Til bog‘lanishlarini xhtml:link elementi va hreflang orqali berish mumkin: har bir versiya boshqalariga va o‘ziga havola qiladi. Bunda ildiz elementda mos nomlar fazosi e’lon qilinishi shart, aks holda fayl noto‘g‘ri hisoblanadi. Hreflang’ni sahifa kodida yoki xaritada berishdan birini tanlang — ikkalasini qo‘lda yuritish chalkashlik keltiradi.
Yakuniy tekshiruv va keyingi qadam
Sintaksisni istalgan XML validator tekshiradi, qayta ishlash muammolarini esa Search Console ko‘rsatadi. Xaritani CMS plagini yaratsa, har bir yirik yangilanish va sozlamalar o‘zgargandan keyin qayta tekshiring: format sezilmasdan buzilishi mumkin.
Yuborishdan oldingi qisqa ro‘yxat:
markdev jamoasi O‘zbekistonda sayt uchun SEO optimizatsiya bilan shug‘ullanadi, jumladan xarita, robots.txt va indekslash masalalari bilan. Xaritangizda nima noto‘g‘ri ekanini aniqlamoqchi bo‘lsangiz, vazifani biz bilan muhokama qiling.
- XML to‘g‘ri, UTF-8, maxsus belgilar ekranlangan
- Har bir yozuvda loc bor
- Faylda 50 000 tadan ortiq manzil va 50 MB dan ortiq hajm yo‘q
- Barcha manzillar to‘liq va asosiy domenda
- Faqat indekslanadigan sahifalar kiritilgan
- robots.txt’da Sitemap qatori bor
- Xarita Search Console va Yandex Vebmaster’ga yuborilgan
Ko‘p beriladigan savollar
changefreq va priority teglarini yozish majburmi?
Yo‘q. Majburiy teg faqat loc. Google changefreq va priority’ni hisobga olmaydi. lastmod esa sana haqiqatga mos bo‘lsagina foydali.
Bitta sitemap’da nechta manzil bo‘lishi mumkin?
50 000 tagacha manzil va siqilmagan holatda 50 MB gacha. Sayt kattaroq bo‘lsa, xaritalar bir nechta faylga bo‘linib, sitemapindex orqali birlashtiriladi.
Yo‘naltirilgan yoki noindex sahifalarni xaritaga kiritsa bo‘ladimi?
Yo‘q. Xaritada faqat javob kodi 200 bo‘lgan, kanonik va indekslanishi kerak sahifalar bo‘ladi.
sitemap.xml faylini qayerga qo‘yish kerak?
Eng yaxshisi sayt ildiziga. Xarita o‘z papkasi va undan pastdagi manzillarni qamraydi. Yo‘lni robots.txt’da ko‘rsating va vebmaster panellariga yuboring.
Vazifangizni bepul tahlil qilamiz
Kontaktingizni qoldiring — 15 daqiqalik qo‘ng‘iroqda arizalar qayerda yo‘qolayotganini va birinchi navbatda nima qilish kerakligini ko‘rsatamiz.