Sayt xaritasi nega eskirib qoladi
Sitemap — qidiruv tizimidan aylanib chiqishni so‘raydigan manzillar ro‘yxati. CMS’dagi generator uni o‘z qoidalari bo‘yicha yig‘adi va sahifa haqiqatan kerakmi, deb so‘ramaydi. Shuning uchun vaqt o‘tib faylda sotuvdan olingan mahsulotlar, test sahifalar, tuzilma o‘zgargunga qadar ishlatilgan eski manzillar va parametrli havolalar to‘planadi.
Toshkentdagi onlayn do‘kon misolini olaylik: assortiment har hafta o‘zgaradi, ba’zi kartochkalar o‘chiriladi, xarita esa ularni qidiruv tizimiga berishda davom etadi. Robot bo‘sh manzillarga vaqt sarflaydi, buyurtma keltiradigan sahifalarga esa kamroq kiradi. Tekshiruvni sayt ishga tushgandan, domen yoki CMS almashgandan, tuzilma o‘zgargandan keyin o‘tkazing, odatiy rejimda esa choraklikda kamida bir marta.
Birinchi daraja: fayl formati
Avval faylning o‘zi to‘g‘ri bo‘lishi kerak. Xaritani brauzerda oching: u bir zumda, yo‘naltirishsiz va parolsiz ochilishi lozim. Agar XML o‘rniga oddiy sahifa yoki 404 xato chiqsa, qidiruv tizimi ham uni o‘qiy olmaydi.
Keyin robots.txt’dagi Sitemap qatorini tekshiring: u yerdagi yo‘l faylning haqiqiy manziliga, protokol va www bilan yoki www’siz variantigacha mos tushishi kerak. Brauzer teglar daraxtini xatosiz ko‘rsatsa, asosiy format joyida; ishonch uchun onlayn XML yoki sitemap validatoridan ham o‘tkazing.
- manzildagi «&» belgisi ekranlanmagan (XML’da & deb yoziladi)
- fayl UTF-8 dan boshqa kodlashda saqlangan
- fayl boshida bo‘sh qator yoki ko‘rinmas BOM belgisi bor
- teglar yopilmagan yoki xmlns noto‘g‘ri ko‘rsatilgan
- server XML o‘rniga HTML sahifa qaytaryapti
Ikkinchi daraja: manzillar sifati
Format to‘g‘ri bo‘lsa ham xarita foydasiz bo‘lishi mumkin. Manzillarni kraulerga ro‘yxat rejimida yuklang (Screaming Frog yoki shunga o‘xshash vosita) va javob kodi, indekslash ko‘rsatmalari hamda kanonik teg bo‘yicha filtrlang.
Xaritada faqat qidiruvda ko‘rinishini xohlagan sahifalar qolishi kerak. Qolganlari qarama-qarshilik yaratadi: bir tomondan indekslashni so‘raysiz, ikkinchi tomondan manzilni yopasiz yoki boshqa joyga yo‘naltirasiz.
- 301 va 302 yo‘naltirishli manzillarni yakuniy manzil bilan almashtiring, 404 va 410 ni olib tashlang
- noindex tegli va robots.txt’da yopilgan sahifalarni chiqaring
- kanonik tegi boshqa sahifaga ishora qiladigan manzillarni olib tashlang
- http/https, www bor-yo‘q, oxirida slesh bor-yo‘q dublikatlarini tozalang
- Instagram yoki Telegram reklamasidagi UTM-belgili va saralash parametrli manzillarni olib tashlang
- savat, shaxsiy kabinet va Click yoki Payme orqali to‘lovga o‘tish sahifalarini kiritmang
Xarita va sayt mosligi
Teskari tekshiruv ham kerak: kraulerni saytning o‘zi bo‘yicha ishga tushirib, natijani xarita bilan solishtiring. Saytda bor, xaritada yo‘q bo‘lsa, yangi bo‘lim generatorga qo‘shilmagan bo‘lishi mumkin. Xaritada bor, ammo saytda unga havola yo‘q bo‘lsa, bu yetim sahifa — unga ichki havola kerak.
Sayt rus va o‘zbek tillarida bo‘lsa, ikkala til versiyasi ham xaritada izchil manzillar bilan turishi kerak. lastmod sanasi ham haqiqiy o‘zgarish kunini ko‘rsatsin, fayl yaratilgan kunni emas, aks holda qidiruv tizimi unga ishonmay qo‘yadi.
Search Console va Yandex Vebmaster hisobotlari
Search Console’ning sayt xaritalari bo‘limida har bir fayl uchun oxirgi o‘qilgan vaqt, topilgan manzillar soni va xatolar ro‘yxati ko‘rinadi. Foydali imkoniyat: indeksatsiya hisobotini faqat xaritadagi manzillar bo‘yicha filtrlab, xaritada bo‘lsa-da indekslanmagan sahifalar va sabablarini ko‘rish mumkin.
Yandex Vebmaster’da xaritalar ro‘yxati va format xatolarini ko‘rsatadigan tahlil vositasi bor. Qayta ishlash vaqt oladi, shuning uchun tuzatishdan keyin xaritani qayta yuboring va hisobotga keyinroq qayting. Paneldagi manzillar sonini fayldagi son bilan solishtiring: farq sababini izlash kerak.
Katta saytlarda xaritani mahsulotlar, kategoriyalar va maqolalar bo‘yicha qismlarga bo‘lib, indeks fayliga birlashtirgan qulay. Shunda hisobotda muammo qaysi bo‘limda ekani darhol ko‘rinadi.
Tekshiruvni kim va qachon o‘tkazadi
Faylni ochib, hisobotlarni ko‘rishni egasining o‘zi ham uddalaydi. Manzillarni yuklab, server javoblarini tekshirishni SEO mutaxassisi yoki dasturchiga topshirgan ma’qul. Muhimi — tekshiruv trafik tushgandan keyin emas, kimningdir doimiy vazifasi sifatida o‘tkazilishi. Dasturchilar jamoasi bo‘lsa, har bir relizdan so‘ng xaritani yuklab, XML to‘g‘riligi va bir nechta tasodifiy manzil javobini tekshiradigan oddiy skript qo‘shish mumkin.
Xatolar tuzatilgandan keyin yana qaytayversa, sabab fayl emas, generator sozlamasida. Sayt texnik SEO auditi va sozlamalarini jamoaga ishonmoqchi bo‘lsangiz, markdev O‘zbekistonda sayt uchun SEO optimizatsiya bilan shug‘ullanadi. Vazifangizni yozing, qaerdan boshlashni birga aniqlaymiz.
Ko‘p beriladigan savollar
Sitemap’ni qanchalik tez-tez tekshirish kerak?
Sayt ishga tushgandan, domen yoki CMS almashgandan va tuzilma o‘zgargandan keyin darhol. Oddiy rejimda oyiga bir marta hisobotlarga qarash va choraklikda to‘liq tekshiruv o‘tkazish yetarli.
Maxsus dasturlarsiz sitemap’ni tekshirib bo‘ladimi?
Asosiy tekshiruvni qo‘lda qilish mumkin: faylni brauzerda ochish, yo‘naltirishsiz berilishini ko‘rish va panellardagi holatni o‘qish. Barcha manzillarning javob kodini tekshirish uchun krauler kerak bo‘ladi.
Qaysi sahifalarni xaritadan olib tashlash kerak?
Yo‘naltirishli va xatoli manzillar, noindex tegli, robots.txt’da yopilgan sahifalar, kanonik bo‘lmagan dublikatlar, UTM va parametrli manzillar hamda savat, shaxsiy kabinet kabi xizmat sahifalari.
Search Console’da manzillar soni fayldagidan nega kam?
Xarita hali qayta o‘qilmagan, ayrim yozuvlar format xatosi tufayli tashlab yuborilgan yoki faylda dublikatlar bo‘lishi mumkin. Avval oxirgi o‘qilgan sana va xatolar ro‘yxatini tekshiring.
Vazifangizni bepul tahlil qilamiz
Kontaktingizni qoldiring — 15 daqiqalik qo‘ng‘iroqda arizalar qayerda yo‘qolayotganini va birinchi navbatda nima qilish kerakligini ko‘rsatamiz.