ROAS va ROI farqi formulalarda
ROAS reklamadan kelgan daromadni reklama xarajatiga bo‘lish orqali topiladi. Suratda faqat reklama byudjeti, maxrajda esa foyda emas, daromad turadi. Shuning uchun ROAS tannarx, yetkazib berish, qaytarilgan buyurtmalar va to‘lov tizimlari komissiyasi haqida hech narsa bilmaydi.
ROI esa foyda bilan investitsiya o‘rtasidagi ayirmani investitsiyaga bo‘lish bilan hisoblanadi. Bunda barcha tegishli xarajatlar hisobga olinadi va natija manfiy ham bo‘lishi mumkin — demak, pul qaytmagan. ROAS minusga tushmaydi, u faqat birdan pastga tushadi, bu ham yomon belgi.
Asosiy farqlar qisqacha:
- ROAS daromaddan, ROI foydadan hisoblanadi.
- ROAS faqat reklama byudjetini, ROI barcha xarajatlarni qamrab oladi.
- ROAS reklamani baholaydi, ROI esa investitsiyani butunlay baholaydi.
- ROAS odatda reklama kabinetida tayyor turadi, ROI esa bir necha manbadan yig‘iladi.
Nega yuqori ROAS foyda degani emas
Toshkentda Instagram va Telegram-bot orqali aksessuar sotadigan, to‘lovni Click va Payme orqali qabul qiladigan do‘konni tasavvur qiling. Targetolog hisobotida daromad reklama byudjetidan bir necha baravar katta, ROAS a’lo ko‘rinadi. Lekin tovar kichik ustama bilan olingan, ba’zi buyurtmalar kuryer orqali do‘kon hisobidan yetkaziladi, ba’zilari qaytariladi, ustiga targetolog xizmati va kontent suratga olish xarajatlari bor. Hammasi chiqarilgach, foyda juda oz qoladi yoki umuman qolmaydi.
ROAS buni ko‘rsatmaydi, ROI ko‘rsatadi. Bu reklamani o‘chirish uchun sabab emas. Aksincha, qaysi tovarlar reklama qilinayotganini, narxlarni, yetkazib berish shartlarini va pudratchi bilan kelishuvni qayta ko‘rib chiqish uchun signal.
ROAS’dan foyda va ROI’ga qanday o‘tish mumkin
Marjani bilsangiz, ikki ko‘rsatkichni bog‘lash qiyin emas. Tartib quyidagicha:
- Davr uchun reklamadan kelgan daromadni oling — reklama kabinetidan emas, imkon bo‘lsa CRM yoki hisob tizimidan.
- Sotilgan tovar tannarxini ayiring yoki daromadni marjaga ko‘paytiring.
- Yetkazib berish, komissiya va qaytarilgan buyurtmalarni ayiring.
- Reklama byudjeti, pudratchi va servis xarajatlarini ayiring.
- Qolgan qism — foyda. Uni umumiy investitsiyaga bo‘lsangiz, ROI chiqadi.
Qaysi xarajatlarni kiritish va qaysi davr uchun hisoblash
ROI uchun xarajatlar tarkibini bir marta kelishib olib, oydan oyga o‘zgartirmaslik kerak, aks holda raqamlarni solishtirib bo‘lmaydi. Odatda reklama byudjeti, targetolog yoki agentlik, dizayner va videograf xizmati, analitika va avtomatlashtirish servislari, tannarx, yetkazib berish va qaytarishlar hisobga olinadi.
Davr ham muhim. ROAS’ni haftalik va oylik kesimda ko‘rish yetarli. ROI’ni esa uzoqroq muddatda hisoblagan ma’qul, ayniqsa mijozlar qayta xarid qilsa yoki bitim uzoq cho‘zilsa. Klinika, o‘quv markazi yoki B2B kompaniyada birinchi xarid reklamani qoplamasligi, takroriy xaridlar esa qoplashi mumkin. Qisqa davr bunday bizneslarning ROI’sini kam ko‘rsatadi.
Qaysi ko‘rsatkichni kim va qachon ko‘rishi kerak
Har bir ko‘rsatkichning o‘z o‘rni bor, ularni izohsiz bitta hisobotga aralashtirmagan ma’qul.
- ROAS — kundalik va haftalik optimallashtirish, kampaniya, auditoriya va kreativlarni solishtirish uchun.
- ROI — choraklik va yillik byudjet, reklamani boshqa investitsiyalar bilan solishtirish, pudratchilarni baholash uchun.
- Kanal bo‘yicha foyda — biznes egasi bilan suhbat uchun: marketing pul topyaptimi.
- Odatiy xatolar — ROAS’ni «reklama ROI’si» deb atash, ROI’ni daromaddan hisoblash, pudratchi xarajatlarini unutish.
To‘liq analitika: ma’lumotni qayerdan olish
ROI’ni to‘g‘ri hisoblash uchun reklama kabinetlari, CRM, kassa va Telegram-botlardagi ma’lumotlar bir joyda bo‘lishi kerak. Ularni qo‘lda yig‘ishga to‘g‘ri kelsa, hisobot kech chiqadi, xatolar ko‘payadi va qarorlar shunchaki qo‘l ostida turgani uchun ROAS asosida qabul qilinadi.
To‘liq analitika aynan shu vazifani hal qiladi: reklama xarajatini buyurtma va foyda bilan bog‘laydi. Reklamangizning qaysi qismi haqiqatan pul keltirayotganini bilmoqchi bo‘lsangiz, markdev jamoasi bilan vazifangizni muhokama qiling — targetolog ham, biznes egasi ham tushunadigan hisobot tayyorlashga yordam beramiz.
Ko‘p beriladigan savollar
ROAS’ni reklama ROI’si deb atash mumkinmi?
Yo‘q, bu noto‘g‘ri. ROAS daromadni reklama xarajatiga nisbatan ko‘rsatadi, tannarx va boshqa xarajatlarni hisobga olmaydi, shuning uchun foydani baholay olmaydi.
Qanday ROAS yaxshi hisoblanadi?
Hamma uchun bir xil qiymat yo‘q. Bu marjaga bog‘liq: marja qancha past bo‘lsa, reklama foydada nolga chiqishi uchun shuncha yuqori ROAS kerak.
ROI manfiy bo‘lishi mumkinmi?
Ha. Manfiy ROI foyda investitsiyani qoplamaganini bildiradi. Bu assortiment, narx, pudratchi xarajatlari yoki kampaniyaning o‘zini qayta ko‘rib chiqish uchun signal.
Xizmat biznesida ROI’ni qanday hisoblash mumkin?
Bitta mijozdan o‘rtacha foydani baholang, uni reklama orqali kelgan mijozlar soniga ko‘paytiring va jalb qilishning barcha xarajatlarini ayiring. Natija taxminiy, lekin qaror qabul qilish uchun yetarli.
Vazifangizni bepul tahlil qilamiz
Kontaktingizni qoldiring — 15 daqiqalik qo‘ng‘iroqda arizalar qayerda yo‘qolayotganini va birinchi navbatda nima qilish kerakligini ko‘rsatamiz.